Zo doe je de dyslexie test samen met je kind
Trek er ongeveer 10 minuten voor uit op een rustige plek. Ga naast je kind zitten, zodat je de tijd kunt opnemen bij het kleurenspel en je kind kunt aanmoedigen.
- 1
Kies de leeftijd
Kies de leeftijdsgroep van je kind. De scores worden vergeleken met wat gebruikelijk is voor die leeftijd.
- 2
Controleer het geluid
Zet het volume omhoog en speel het testgeluid af. Elk spelletje begint met een gesproken instructie.
- 3
Speel de zes spelletjes
Laat je kind zelf antwoorden en verbeter niet tijdens de spelletjes. Het doel is te zien wat makkelijk gaat en wat moeite kost.
- 4
Neem de tijd op bij de Kleurenrace
Verschijnt het raster met kleuren, druk dan op Start, laat je kind elke kleur hardop noemen en druk aan het eind op Stop. Geef daarna aan hoeveel kleuren verkeerd genoemd werden.
- 5
Lees het profiel
Bekijk de sterkste vaardigheid en het aandachtspunt, en lees wat de uitslag betekent voor de volgende stap.
Wat de gratis dyslexie test meet
Dyslexie is een hardnekkig probleem met het nauwkeurig en vlot leren lezen en spellen van woorden. Onderzoek wijst op een klein aantal onderliggende vaardigheden die voorspellen hoe makkelijk een kind leert lezen, en de test heeft voor elk daarvan een spelletje.
De kern is: klanken in woorden horen, weten welke letters bij die klanken horen en nieuwe woorden verklanken. Snel benoemen hangt samen met leestempo. De twee andere spelletjes, letters herkennen die op elkaar lijken en gesproken getallen onthouden, geven extra context, maar zijn op zichzelf zwakkere signalen.2,3,4,5
De zes spelletjes en de vaardigheid die elk spelletje meet| Spelletje | Vaardigheid | Wat je kind doet |
|---|
| Vreemde Eend | Fonologisch bewustzijn | Hoort drie woorden, zoals muis, huis en boom, en kiest het woord dat niet rijmt of met een andere klank begint |
|---|
| Letterspeurder | Letter-klankkennis | Hoort een woord en kiest de letter of letters waarmee het begint, bijvoorbeeld ui of sch |
|---|
| Ruimtewoorden | Decoderen | Hoort een verzonnen woord, zoals ‘blim’ of ‘bomer’, en zoekt hoe het geschreven wordt |
|---|
| Kleurenrace | Snel benoemen | Noemt 40 gekleurde rondjes zo snel mogelijk hardop |
|---|
| Spiegelletters | Visuele discriminatie | Vindt elke b tussen d, p en q (en vergelijkbare reeksen) |
|---|
| Cijferecho | Kortetermijngeheugen | Herhaalt gesproken reeksen getallen in de juiste volgorde |
|---|
Een dyslexie test in het Nederlands, niet vertaald
Hoe dyslexie eruitziet, hangt af van de taal. De Nederlandse spelling is een stuk regelmatiger dan de Engelse, dus kinderen met dyslexie lezen hier vaak vrij nauwkeurig maar langzaam, en spellen blijft lastig. Een Engelse test die vooral telt hoeveel woorden fout gelezen worden, mist dat patroon.
Daarom zijn de woorden in deze test Nederlands gekozen. De verzonnen woorden volgen de Nederlandse spellingregels, van korte woorden zoals ‘tum’ tot woorden met medeklinkerclusters zoals ‘stromp’, en de keuzes toetsen precies de verschillen die Nederlandse beginnende lezers lastig vinden: korte en lange klanken (a of aa, u of uu), b of p, d of t aan het begin van een woord, en de volgorde van letters. Spellingen die hetzelfde klinken, zoals ei en ij of een d of t aan het eind, staan nooit naast elkaar als keuze, want die kun je op het gehoor niet uit elkaar houden.6,7
De uitslag van de dyslexie test lezen
Elke vaardigheid krijgt het label Sterk, Op koers of Oefening nodig, vergeleken met een ruwe verwachting voor de leeftijd van het kind. Het profiel noemt ook de sterkste vaardigheid en het aandachtspunt: daar begint het dagelijks oefenen.
Hebben twee of meer van de vier kernvaardigheden (klanken, letters, decoderen en benoemsnelheid) oefening nodig, dan zegt de uitslag dat duidelijk en raadt aan om met de leerkracht of de intern begeleider van school te praten. Eén lage score komt vaak voor en kan komen door een vermoeid moment of een spelletje dat nog onbekend was.
Omdat de test geen genormeerde gegevens heeft, kan hij niet zeggen hoe ver een kind achterloopt. Gebruik hem om te beslissen of je om een onderzoek vraagt, en wat je in de tussentijd kunt oefenen.
Wat een dyslexie screening niet kan
Geen enkele online dyslexie test kan dyslexie vaststellen. De diagnose dyslexie komt voort uit een volledig onderzoek door een gekwalificeerde professional, in Nederland meestal een GZ-psycholoog of een orthopedagoog-generalist. Die kijkt naar de leesgeschiedenis, gestandaardiseerde toetsen en andere verklaringen, zoals gehoor, zicht of het onderwijs dat een kind gehad heeft.
De Wereldgezondheidsorganisatie noemt dyslexie in haar classificatie een ontwikkelingsleerstoornis met beperkingen in het lezen. Een screening zoals deze kan signalen laten zien; alleen een onderzoek kan zeggen of die signalen samen dyslexie vormen. Hoe dat onderzoek werkt, lees je in het dyslexieonderzoek.8,9
Na de dyslexie test: de route via school
Voor een kind op de basisschool begint de route bijna altijd bij school. Bespreek de uitslag met de leerkracht of de intern begeleider. De school kan extra begeleiding bieden, toetsgegevens uit het leerlingvolgsysteem erbij pakken en bijhouden hoe je kind op die hulp reageert. Blijft de achterstand hardnekkig ondanks de extra hulp, dan kan de school een leerlingdossier samenstellen waarmee een doorverwijzing voor onderzoek mogelijk is.
Bij ernstige enkelvoudige dyslexie (EED) kan de gemeente het onderzoek en de dyslexiezorg daarna vergoeden, als het onderzoek gebeurt bij een dyslexiepraktijk die de gemeente heeft gecontracteerd. Die regeling geldt alleen voor kinderen op de basisschool, en het leerlingdossier van school moet laten zien dat de problemen groot en hardnekkig zijn. Komt je kind niet in aanmerking, dan kun je nog steeds een onderzoek laten doen, maar dan betaal je dat meestal zelf.
Een uitslag van deze test is geen onderdeel van het leerlingdossier en vervangt geen schooltoets. Hij helpt je wel om het gesprek met school te beginnen met concrete voorbeelden: welke spelletjes makkelijk gingen en welke moeite kostten. Meer over wat je op school kunt vragen, lees je in dyslexie op school.
Na de dyslexie test: wat helpt thuis
In gecontroleerde studies met zwakke lezers had systematisch klank-letteronderwijs het meest consistente effect: expliciet aanleren welke letters bij welke klanken horen, en klanken samenvoegen tot woorden. Korte, regelmatige oefening met gespreide herhaling werkt beter dan lange sessies af en toe.
Het programma van Dyslexia Steps is op die bevindingen gebouwd. Het begint bij het aandachtspunt uit het testprofiel en brengt de letters en woorden terug die je kind nog moeilijk vindt. De eerste 5 levels van elke wereld zijn gratis met een account. Wil je zonder scherm oefenen, kijk dan bij onze dyslexie oefeningen.
Herken je deze problemen bij jezelf? Volwassenen kunnen de dyslexie test voor volwassenen doen.10,11
