Mkm-woorden: woordenlijst voor groep 3
Kip, maan, klok, kast, plant: korte woorden van één klankgroep om te hakken en te plakken. Luister naar elk woord, lees het en bouw het zelf na.
Woordenlijst: mkm-woorden (55 woorden)
Tik op een woord om het te horen.
mkm met een korte klank
mkm met een lange klank of tweetekenklank
mmkm: twee medeklinkers vooraan
mkmm: twee medeklinkers achteraan
mmkmm: twee vooraan en twee achteraan
Spel: luister en zoek
Luister naar een woord uit de lijst en zoek het tussen vier woorden die erop lijken. Acht rondes, ongeveer twee minuten.
Kort antwoord
Wat zijn mkm-woorden?
Mkm-woorden zijn woorden van drie klanken: een medeklinker, een klinker en een medeklinker, zoals kip, pen en vis. Het gaat om klanken, niet om letters: maan (m-aa-n) en muis (m-ui-s) zijn ook mkm-woorden, want aa en ui zijn elk één klank. Daarna volgen mmkm-woorden met twee medeklinkers vooraan (klok), mkmm-woorden met twee achteraan (kast) en mmkmm-woorden zoals plant. Het zijn de eerste woorden die kinderen in groep 3 leren hakken en plakken.
- m staat voor medeklinker en k voor klinker: k-i-p is medeklinker, klinker, medeklinker.
- Een tweetekenklank telt als één klank: v-oe-t en h-ui-s zijn mkm-woorden.
- Mmkm-woorden hebben twee medeklinkers vooraan (sl-a-k), mkmm-woorden twee achteraan (k-a-st).
- Een d of b aan het eind klinkt als t of p (hond klinkt als hont); daarom staan die woorden niet op deze lijst.
Een mkm-woord lees je door de drie klanken achter elkaar te zeggen en ze samen te plakken: k-i-p, kip. Dat heet hakken en plakken en het is de kern van leren lezen in groep 3. Begin met de woorden met een korte klank (a, e, i, o, u) en ga daarna naar woorden met een lange klank zoals maan en boom, of een tweetekenklank zoals oe of ui. Belangrijk: aa, oe en ui zijn twee letters, maar één klank. Wie dat goed weet, hakt maan als m-aa-n en niet als m-a-a-n.
Woorden met twee medeklinkers naast elkaar zijn moeilijker. Bij klok en slak (mmkm) laten kinderen vaak een klank weg: kok in plaats van klok, sak in plaats van slak. Bij kast en lamp (mkmm) vergeten ze vaak de laatste klank. Laat je kind elke klank met een vinger tellen, en kom pas bij de mmkmm-woorden zoals plant en kwast als de andere goed gaan.
Op deze lijst staan geen woorden die eindigen op d of b, zoals hond of web. Die klinken aan het eind als t en p, dus voor een kind dat hakt, past de letter niet bij de klank. Ook woorden die eindigen op g (dag) staan er niet op. Die woorden komen later, bijvoorbeeld in het dictee voor groep 4. Kinderen met leesproblemen hebben vaak veel meer herhaling nodig bij hakken en plakken; dezelfde woorden vaak lezen is dan juist goed. Na de mkm-woorden komen de lettergrepen.
Zinnen om te lezen: mkm-woorden
- De kat zit op de mat.
- Ik zie een vis in de sloot.
- Mijn pop heeft een rok.
- De slak zit op de stok.
- Er is kaas in de kast.
- De maan is boven de boom.
- De muis eet een stuk kaas.
Oefeningen: mkm-woorden
Klanken tellen met je vingers
Zeg een woord van de lijst en laat je kind bij elke klank een vinger opsteken: m-aa-n is drie vingers, k-l-o-k vier. Zo merkt het dat aa één klank is en dat de l in klok er ook bij hoort.
Eén klank veranderen
Schrijf kat op en verander telkens één letter: kat wordt mat, mat wordt mot, mot wordt pot, pot wordt pet. Laat je kind elk nieuw woord lezen. Het leert zo goed kijken naar elke letter, ook in het midden.
Van mkm naar mmkm
Zet twee woorden naast elkaar: lak en slak, kok en klok, rap en trap. Je kind leest eerst het korte woord en dan het lange. Wat is er bijgekomen? Zo wordt de extra medeklinker zichtbaar.
Veelgestelde vragen
Wat zijn mkm-woorden?
Woorden met drie klanken: medeklinker, klinker, medeklinker. Bijvoorbeeld kip, pen, vis, maan en muis. Het telt in klanken, dus maan (m-aa-n) is ook mkm, al heeft het vier letters.
Wat is het verschil tussen mkm, mmkm en mkmm?
Het aantal medeklinkers vooraan en achteraan. Mkm: één vooraan en één achteraan (kip). Mmkm: twee vooraan (klok). Mkmm: twee achteraan (kast). Mmkmm: twee vooraan en twee achteraan (plant).
Is maan een mkm-woord?
Ja. Maan heeft vier letters, maar drie klanken: m, aa en n. Aa is een lange klank die je met twee letters schrijft. Hetzelfde geldt voor boom, muis en voet.
Waarom staat hond niet op de lijst?
Omdat je aan het eind een t hoort, maar een d schrijft. Een kind dat hakt, schrijft dan hont. Dat is geen leesfout, maar een spellingregel die later komt. Daarom staan woorden die eindigen op d, b of g niet op deze lijst.
Wanneer leert een kind mkm-woorden lezen?
Meestal in de eerste maanden van groep 3, zodra het een paar letters en klanken kent. Woorden met twee medeklinkers naast elkaar volgen daarna, vaak in de tweede helft van groep 3.
Mijn kind laat de tweede medeklinker weg. Wat nu?
Dat is heel gewoon bij mmkm-woorden: klok wordt kok. Laat je kind het woord langzaam zeggen en elke klank met een vinger tellen. Lees ook paren zoals kok en klok. Blijft het erg moeilijk, bespreek het dan met de leerkracht.