Lettergrepen: woorden in klankgroepen
Ta-fel, bak-ker, o-li-fant: lange woorden lees je in stukjes. Luister naar elk woord, zie de klankgroepen in twee kleuren en bouw het woord zelf na.
Woorden in klankgroepen verdelen
Typ een woord of een zin en de tool verdeelt de woorden in klankgroepen (ma-ken, bak-ker, ei-e-ren).
Open klankgroepen: ma, mo, mu, moe, mie, mee
Tik op elke klankgroep om hem te horen.
Woordenlijst: lettergrepen (40 woorden)
Tik op een woord om het te horen.
Eén klankgroep
Twee klankgroepen, open: lange klank
Twee klankgroepen, gesloten: korte klank
Drie klankgroepen
Vier klankgroepen
In klankgroepen: lettergrepen
Spel: luister en zoek
Luister naar een woord uit de lijst en zoek het tussen vier woorden die erop lijken. Acht rondes, ongeveer twee minuten.
Spel: bouw het woord met klankgroepen
Luister naar het woord en bouw het met de kaartjes. Zes rondes.
Kort antwoord
Hoe verdeel je een woord in lettergrepen?
Elke lettergreep, op school ook klankgroep genoemd, heeft één klinker of tweetekenklank. Staat er één medeklinker tussen twee klinkers, dan gaat die naar de volgende klankgroep: ta-fel, bo-men. Staan er twee medeklinkers tussen, dan komt er één in elke klankgroep: bak-ker, win-ter. Eindigt een klankgroep op een klinker, dan is hij open en klinkt de klinker lang (bo-men); eindigt hij op een medeklinker, dan is hij gesloten en klinkt de klinker kort (bom-men).
- Elke klankgroep heeft precies één klinker of tweetekenklank: kat (1), ta-fel (2), o-li-fant (3).
- Open klankgroep: eindigt op een klinker, de klank is lang (ma-ken, bo-men).
- Gesloten klankgroep: eindigt op een medeklinker, de klank is kort (bak-ken, bom-men).
- Klappen helpt: bij elke klankgroep klap je één keer in je handen.
In groep 3 en 4 leren kinderen lange woorden lezen door ze in klankgroepen te verdelen. Elke klankgroep heeft één klinker of tweetekenklank: ka-bou-ter heeft er drie (a, ou, e). De regel om te verdelen: staat er één medeklinker tussen twee klinkers, dan begint de volgende klankgroep met die medeklinker (ta-fel, vo-gel). Staan er twee, dan gaat er één naar links en één naar rechts (win-ter, bak-ker). Eerst oefen je met de mkm-woorden, die maar één klankgroep hebben.
Met klankgroepen kun je ook zien of een klinker lang of kort is. In een open klankgroep (die eindigt op een klinker) klinkt de klinker lang: bo-men, ma-ken. In een gesloten klankgroep (die eindigt op een medeklinker) klinkt hij kort: bom-men, bak-ken. Daarom schrijf je bomen met één o en bommen met twee m's. Dat is de regel achter de lange klanken: boom heeft oo, bomen maar één o.
Kinderen met leesproblemen raden vaak bij lange woorden: ze lezen het begin en maken er zelf iets van. Lezen in klankgroepen helpt om het hele woord te bekijken. Laat je kind eerst elke klankgroep apart lezen, daarna het hele woord. Het verschil tussen bomen en bommen hoor je ook in het dictee.
Zinnen om te lezen: lettergrepen
- De bomen zijn groen.
- Opa heeft een hamer.
- De vogel zit op het dak.
- De bakker bakt brood.
- Ik eet een appel en een peer.
- De olifant is groot.
- Er staat water in de emmer.
Oefeningen: lettergrepen
Klappen en tellen
Zeg een woord en klap bij elke klankgroep: o-li-fant is drie klappen. Je kind klapt mee en zegt hoeveel. Daarna kijkt het op de lijst of het klopt. Lange woorden zoals pannenkoeken zijn het leukst.
Lang of kort?
Lees samen bomen en bommen, ramen en rammen, poten en potten. Je kind luistert: is de klank lang of kort? Daarna kijkt het: één medeklinker of twee? Zo ziet het de regel van de open en gesloten klankgroep.
Woorden bouwen met kaartjes
Schrijf klankgroepen op losse kaartjes: ta, fel, bak, ker, o, li, fant. Je kind maakt er woorden van en leest ze voor. Doe daarna het spel 'bouw het woord met klankgroepen' op deze pagina.
Veelgestelde vragen
Wat is een lettergreep?
Een stukje van een woord dat je in één keer uitspreekt, met één klinker of tweetekenklank erin. Kat heeft één lettergreep, ta-fel twee en o-li-fant drie. Op school heet een lettergreep vaak een klankgroep.
Wat is het verschil tussen een lettergreep en een klankgroep?
Op de basisschool betekenen ze bijna hetzelfde. Klankgroep is het woord dat veel leesmethodes in groep 3 en 4 gebruiken; lettergreep is de gewone naam. Bij lezen verdeel je het woord op dezelfde plek: ta-fel, bak-ker.
Wat is een open klankgroep?
Een klankgroep die eindigt op een klinker, zoals ma in ma-ken of bo in bo-men. De klinker klinkt dan lang. Daarom schrijf je bomen met één o, terwijl je toch een lange oo hoort.
Wat is een gesloten klankgroep?
Een klankgroep die eindigt op een medeklinker, zoals bak in bak-ker. De klinker klinkt dan kort. Wil je in een woord met twee klankgroepen een korte klank, dan verdubbel je de medeklinker: bommen, katten.
Hoe verdeel je een woord in klankgroepen?
Zoek eerst de klinkers: elke klinker of tweetekenklank is een klankgroep. Staat er één medeklinker tussen, dan gaat die naar de volgende klankgroep (ta-fel). Staan er twee, dan splits je ze (win-ter).
Waarom vindt mijn kind lange woorden zo moeilijk?
Omdat het veel letters tegelijk moet verwerken. Veel kinderen raden dan na het begin van het woord. In klankgroepen lezen maakt het woord kleiner. Begin met twee klankgroepen en ga pas naar drie of vier als dat goed gaat.
Verder oefenen
- Mkm-woordenkat · kip · pen · mok · bus · vis
- Lange klankenmaan · raam · kaas · haan · taart · paard
- Klinkerskat · tak · pan · pen · mes · nek
- Dictee groep 4zijn · mijn · wij · ijsje · klein · geit
- Rijmwoordenmaan · baan · haan · kraan · zwaan · kat
- Dictee groep 5meisje · poppetje · glaasje · nestje · zusje · gezellig