Begrijpend lezen: korte teksten met vragen
Korte verhalen, teksten over dieren, een recept en een briefje: kies de groep van je kind, lees de tekst samen en beantwoord de vragen. Bij elke vraag zie je welke zin het antwoord geeft.
Alle lijsten
Teksten om te lezen en te begrijpen
Lees de tekst hardop of luister zin voor zin, en beantwoord de vragen. Met de stopwatch zie je hoeveel woorden per minuut je kind leest, om week na week te vergelijken.
Het hondje van Noor
Noor heeft een klein hondje. Ze gaan samen naar het park. Het hondje rent achter een bal aan. Thuis drinkt hij een grote bak water leeg.
26 woorden
Vragen
Wat heeft Noor?
Waar gaan ze naartoe?
Waarom drinkt het hondje zoveel water?
Het lieveheersbeestje
Een lieveheersbeestje is een klein kevertje. Het is meestal rood met zwarte stippen. Het eet bladluizen, kleine beestjes die planten kapotmaken. Daarom zijn tuinders blij met lieveheersbeestjes. In de winter verstopt het zich onder bladeren of schors.
37 woorden
Vragen
Welke kleur heeft een lieveheersbeestje meestal?
Wat eet een lieveheersbeestje?
Waarom zijn tuinders blij met lieveheersbeestjes?
Kort antwoord
Hoe oefen je begrijpend lezen met een kind thuis?
Begrijpend lezen oefen je thuis met korte teksten op het niveau van je kind, in drie stappen. Voor het lezen bekijk je samen de titel en vraag je wat het kind al weet over het onderwerp. Tijdens het lezen stop je af en toe en vraag je wat er net gebeurde. Na het lezen vertelt het kind de tekst na in eigen woorden en beantwoordt het een paar vragen, waarbij het de zin aanwijst die het antwoord geeft. Vlot technisch lezen en een goede woordenschat zijn allebei nodig om een tekst te begrijpen.
- Een tekst begrijpen vraagt twee dingen: de woorden vlot kunnen lezen en de taal begrijpen. Ontbreekt een van de twee, dan wordt begrijpen moeilijker.
- Er zijn vragen waarvan het antwoord letterlijk in de tekst staat, en vragen waarbij je twee zinnen moet combineren.
- Woordenschat is belangrijk: een kind begrijpt een tekst beter als het de meeste woorden kent.
- Een tekst laten voorlezen geeft toegang tot de inhoud, maar leert een kind niet zelf de woorden te lezen.
Elke pagina heeft vijf korte teksten die voor die pagina zijn geschreven, van makkelijk naar moeilijker. In groep 3 zijn het vier of vijf korte zinnen met woorden die je klank voor klank kunt lezen. In groep 4 worden de teksten langer en komen er waarom-vragen bij. In groep 5 staan verhalen naast zakelijke teksten en een instructie, met bij elke tekst een vraag over de betekenis van een woord. We geven bewust geen AVI-niveau: kies de groep en kijk of de tekst past.
Bij elke tekst staan drie hulpmiddelen. Met de knop beluisteren wordt de tekst zin voor zin voorgelezen en licht de zin op die je hoort, zodat je kind kan meelezen. De stopwatch laat zien hoeveel woorden per minuut je kind hardop leest; dat is handig om dezelfde tekst van week tot week te vergelijken, niet om je kind te beoordelen. De vragen worden meteen nagekeken, met de zin uit de tekst die het antwoord geeft.
Voor een kind dat nog moeizaam leest, helpt luisteren om de inhoud te volgen en het plezier vast te houden. Maar luisteren vervangt het zelf lezen niet: woorden leren lezen gebeurt door ze klank voor klank te verklanken, zoals bij de mkm-woorden en de klanken. Blijft lezen ondanks oefening erg traag of moeizaam, dan helpt de gratis screeningstest om te zien waar je kunt beginnen; een officiële dyslexieverklaring komt alleen van een gespecialiseerde orthopedagoog of psycholoog.
Oefeningen: begrijpend lezen
Voor, tijdens en na het lezen
Bekijk eerst samen de titel: waar gaat het over, wat weet je er al van? Stop halverwege en vraag wat er net gebeurde. Laat je kind na het lezen in twee zinnen vertellen waar de tekst over ging, en pas dan de vragen maken.
Wijs de zin aan
Bij elke vraag wijst je kind eerst de zin aan die het antwoord geeft, en kiest dan pas. Bij een waarom-vraag zijn het soms twee zinnen. Zo leert het terug te kijken in de tekst in plaats van te gokken.
Dezelfde tekst, drie keer
Lees een tekst op maandag samen, laat je kind hem woensdag alleen hardop lezen en vrijdag nog eens met de stopwatch. Bij elke keer lezen gaat het vlotter, en dan blijft er meer aandacht over om te begrijpen.
Veelgestelde vragen
Wat is begrijpend lezen precies?
Begrijpend lezen is begrijpen wat je leest: weten wie er in een tekst voorkomen, wat er gebeurt, waarom iets gebeurt en wat een nieuw woord betekent. Het bouwt voort op technisch lezen, het vlot kunnen lezen van de woorden.
Vanaf welke groep oefen je begrijpend lezen?
Al in groep 3, zodra een kind korte zinnen kan lezen, kun je er een vraag over stellen. Voorlezen en praten over verhalen kan nog eerder. Op school krijgt begrijpend lezen vanaf groep 4 meestal een eigen plek in het rooster.
Mijn kind leest vlot, maar begrijpt de tekst niet. Hoe kan dat?
Het kan de woorden lezen zonder het verhaal te volgen, bijvoorbeeld omdat het niet stilstaat bij wat er staat of omdat het een paar woorden niet kent. Stel vragen tijdens het lezen en laat de tekst navertellen. Blijft het moeilijk, ook bij luisteren, bespreek het dan met de leerkracht.
Hoe vaak moet je thuis begrijpend lezen oefenen?
Twee of drie korte teksten per week is genoeg naast school. Een tekst die je echt samen bespreekt, leert meer dan een stapel vragen die snel wordt ingevuld.
Waarom staat er geen AVI-niveau bij de teksten?
Een AVI-niveau wordt met een vaste methode bepaald, en dat hebben we bij deze teksten niet gedaan. Daarom ordenen we ze per groep. Twijfel je, laat je kind dan een tekst hardop lezen: leest het de meeste woorden zonder hulp, dan past de tekst.
Zijn de teksten gratis en te printen?
Ja. Alle teksten, het voorlezen en de vragen zijn gratis, zonder account. Met de printknop krijg je een blad met de teksten en vragen om aan te kruisen.