Dictee: dictees met geluid voor groep 3, 4 en 5
Kies je groep, oefen eerst de woorden van het dictee en luister dan naar elk woord of elke zin. Schrijf het op en controleer: goede woorden worden groen. Je mag zo vaak luisteren als je wilt.
Alle lijsten
Woordenlijst: dictees (18 woorden)
Tik op een woord om het te horen.
In klankgroepen: dictees
Spel: luister en zoek
Luister naar een woord uit de lijst en zoek het tussen vier woorden die erop lijken. Acht rondes, ongeveer twee minuten.
Spel: bouw het woord met klankgroepen
Luister naar het woord en bouw het met de kaartjes. Zes rondes.
Kort antwoord
Hoe doe je een dictee met je kind thuis?
Een dictee thuis werkt het best in drie stappen. Eerst oefent je kind de moeilijke woorden: het luistert, leest ze in klankgroepen en schrijft ze op. Dan lees je korte woorden of zinnen voor, elke zin twee of drie keer, in een gewoon tempo en zonder de spelling extra duidelijk te zeggen. Tot slot leest je kind zijn werk na en verbeteren jullie het samen, woord voor woord, en zoeken jullie bij elke fout de regel. Vaak een kort dictee werkt beter dan af en toe een lang dictee.
- In groep 3 bestaat een dictee uit losse woorden en korte zinnetjes; in groep 4 en 5 uit hele zinnen.
- Woorden die je een paar dagen van tevoren oefent, onthoud je beter dan woorden die je pas bij het dictee ziet.
- Bij een dictee met geluid kan je kind een zin zo vaak beluisteren als nodig en het dictee alleen overdoen.
- Een dictee oefent spelling: de klank omzetten in de goede letters en de spellingregels toepassen.
Elke groepspagina heeft tien korte dictees die we voor die pagina hebben geschreven, van makkelijk naar moeilijk, en een lijst woorden om eerst te oefenen. Je kind luistert naar een woord of zin, schrijft het in het vak en ziet meteen welke woorden goed zijn. Het dictee voor groep 3 begint met losse woorden en korte zinnetjes met mkm-woorden. In groep 4 komen ei en ij, au en ou, dubbele medeklinkers en de d aan het eind. In groep 5 staan langere zinnen met verkleinwoorden, woorden op -ig, -lijk en -heid en werkwoorden zoals hij loopt.
Het voordeel van een dictee met geluid is eenvoudig: je kind kan het dictee alleen maken, een zin opnieuw beluisteren en het de volgende dag nog eens doen, zonder te wachten tot er een volwassene tijd heeft. Het is geen toets. Het nuttigste deel blijft het oefenen vooraf: de woorden in klankgroepen lezen, schrijven en de moeilijke stukjes opzoeken, zoals ei of ij en au of ou, die je niet kunt horen.
Voor een kind dat veel moeite heeft met spelling, kan een dictee een vervelend moment worden. Je kunt het aanpassen zonder te stoppen met oefenen: minder zinnen, meer tijd, alleen de geoefende woorden laten opschrijven en bij het nakijken eerst kijken naar wat al goed gaat. Blijven lezen en spellen moeilijk ondanks veel oefenen, dan helpt de gratis dyslexietest om te zien wat je het eerst kunt oefenen. Alleen een onderzoek door een gz-psycholoog of orthopedagoog kan vaststellen of het om dyslexie gaat. Tips voor thuis staan op je kind helpen.
Oefeningen: dictees
Eén dictee per week, in drie dagen
Op maandag luistert je kind naar de woorden om te oefenen en leest het ze in klankgroepen. Op woensdag schrijft het de moeilijkste woorden uit het hoofd. Op vrijdag maakt het het dictee met geluid alleen, en daarna kijken jullie samen naar de rode woorden: waarom schrijf je ze zo?
Zelf nakijken met twee kleuren
Laat je kind het dictee ook op papier maken met het werkblad. Bij het nakijken zet het een groene streep onder wat goed is en zoekt het bij elk fout woord de regel: hoor ik het niet (ei of ij), of moet er een medeklinker bij (bakker)?
Het werkblad in een map
Elke groepspagina heeft een werkblad met naam, datum, de woorden om te oefenen en lijnen voor het dictee. Bewaar de werkbladen in een map. Na een maand ziet je kind zelf welke woorden nu altijd goed gaan.
Veelgestelde vragen
Hoe doe je een dictee thuis?
Oefen eerst de woorden van het dictee. Lees dan elke zin twee of drie keer voor, in een gewoon tempo. Laat je kind zijn werk nalezen voordat je nakijkt, en verbeter het samen, woord voor woord. Tien minuten is genoeg; vaak oefenen telt meer dan lang oefenen.
Hoe lang duurt een dictee?
In groep 3 vijf tot tien minuten, met een paar woorden of korte zinnetjes. In groep 4 en 5 ongeveer een kwartier, nalezen meegerekend. Is je kind na drie zinnen moe, stop dan: een kort dictee dat goed gaat, leert meer dan een lang dictee vol fouten.
Wordt het dictee automatisch nagekeken?
Ja. Na elke zin worden de goede woorden groen en de fouten rood, met de goede spelling erbij. De hoofdletter aan het begin en de punt aan het eind tellen niet mee. De tekst van het dictee is verborgen voor je kind, maar de volwassene kan hem openklappen onder het spel.
Wat is een flitsdictee?
Je laat een woord een paar seconden zien en haalt het dan weg; je kind schrijft het uit het hoofd en vergelijkt. Zo leert het goed naar woorden kijken. Op onze pagina's lijkt het spel 'bouw het woord met klankgroepen' daar een beetje op.
Hoe pas je een dictee aan voor een kind met dyslexie?
Maak het dictee korter, oefen de woorden een paar dagen eerder, geef meer tijd en laat je kind zinnen zo vaak beluisteren als nodig. Met een dyslexieverklaring krijgt een kind op school vaak zulke aanpassingen. Deze aanpassingen helpen bij het oefenen; ze vervangen geen begeleiding door een deskundige.
Welke spelling leert een kind in groep 3, 4 en 5?
In groep 3 vooral woorden die je schrijft zoals je ze hoort: kip, maan, muis. In groep 4 komen ei en ij, au en ou, de d of t aan het eind en de verdubbeling (bakker). In groep 5 volgen verkleinwoorden, woorden op -ig en -lijk en de werkwoorden in de tegenwoordige tijd.