Ücretsiz disleksi testi neleri ölçer
Disleksi, kelimeleri doğru ve akıcı okumayı ve yazmayı öğrenmekte yaşanan bir güçlüktür. Araştırmalar, bir çocuğun okumayı ne kadar kolay öğreneceğini öngören küçük bir temel beceri grubuna işaret ediyor; testte her biri için bir oyun var.
Çekirdekte kelimelerin içindeki sesleri duymak, o sesleri hangi harflerin yazdığını bilmek ve yeni kelimeleri seslendirerek çözmek yer alır; hızlı adlandırma ise okuma akıcılığıyla bağlantılıdır. Kalan iki oyun, benzer harfleri ayırt etmek ve söylenen rakamları hatırlamak, bağlam katar ama tek başlarına daha zayıf işaretlerdir.
Oyunlar Türkçe için ayrıca seçildi, İngilizceden çevrilmedi. Harf oyunlarındaki çeldiriciler Türkçede en çok karışan çiftlerdir: ı ile i, ö ile o, ü ile u, ş ile s, ç ile c, b ile d. Uydurma kelimeler ünlü uyumuna uyar, yani Türkçe gibi okunur ama ezbere tanınamaz.2,3,4,5
| Oyun | Beceri | Çocuğunuz ne yapar | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Farklı Ses | Fonolojik farkındalık | Üç kelime duyar (bal, dal, top) ve kafiyeli olmayanı ya da farklı sesle başlayanı seçer | Melby-Lervåg et al. (2012) 2 |
| İlk Harf | Harf-ses bilgisi | Bir kelime duyar (şeker, ırmak) ve hangi harfle başladığını seçer | Galuschka et al. (2014) 8 |
| Uzaylı Kelimeler | Kod çözme | Uydurma bir kelime duyar (lovu, falmuto) ve nasıl yazıldığını bulur | Share et al. (1995) 3 |
| Renk Yarışı | Hızlı adlandırma | 40 renkli noktanın adını olabildiğince hızlı, yüksek sesle söyler | Norton et al. (2012) 4 |
| Ayna Harfler | Görsel ayırt etme | d, p ve h arasında bütün b'leri, i ve l arasında bütün ı'ları bulur | – |
| Sayı Yankısı | Kısa süreli bellek | Söylenen rakam dizilerini aynı sırayla tekrarlar | Peterson et al. (2012) 7 |
Disleksi testi sonucu nasıl okunur
Her beceri, çocuğun yaşı için kabaca beklenenle karşılaştırılarak Güçlü, Yolunda ya da Alıştırma gerekiyor olarak gösterilir. Profil ayrıca en güçlü beceriyi ve günlük alıştırmanın başladığı odak becerisini adlandırır.
Dört çekirdek beceriden (sesler, harfler, kod çözme ve adlandırma hızı) ikisi ya da daha fazlası alıştırma gerektiriyorsa sonuç bunu açıkça söyler ve tam bir değerlendirme için çocuğunuzun okuluyla konuşmanızı önerir. Tek bir düşük puan sık görülür; yorgun bir an ya da alışılmadık bir oyun yüzünden olabilir.
Testin standart normları olmadığı için bir çocuğun ne kadar geride olduğunu söyleyemez. En iyi kullanımı, bir değerlendirme isteyip istemeyeceğinize ve bu arada neyin çalışılacağına karar vermektir.
Online disleksi taramasının yapamadıkları
Tarama testidir, tanı değildir; tanı yalnızca uzman tarafından konur. Hiçbir online disleksi testi disleksiyi belirleyemez. Uzman; okuma geçmişine, standart testlere ve işitme, görme ya da öğretim gibi başka açıklamalara bakan kapsamlı bir değerlendirme yapar.
Disleksi, Dünya Sağlık Örgütü'nün sınıflandırmasında okuma bozukluğuyla seyreden gelişimsel öğrenme bozukluğu olarak yer alır. Türkiye'de bu alan genellikle "özel öğrenme güçlüğü" adıyla anılır ve süreç çoğu zaman okulun rehberlik servisiyle başlar. Bunun gibi bir tarama işaretleri gösterebilir; bu işaretlerin disleksiye karşılık gelip gelmediğini yalnızca bir değerlendirme söyleyebilir. Adımları disleksi tanısı nasıl konur sayfasında anlatıyoruz.6,7
Disleksi testinden sonra ne işe yarar
Okumakta zorlanan çocuklarla yapılan kontrollü çalışmalarda en tutarlı etkiyi gösteren yaklaşım sistemli ses temelli öğretimdi: harf-ses bağlantılarının açıkça öğretilmesi ve seslerin kelimeye birleştirilmesi. Aralıklı tekrarla yapılan kısa, düzenli alıştırma, uzun ve seyrek oturumlardan daha iyi sonuç verir.
Dyslexia Steps programı bu bulgular üzerine kuruldu. Test profilindeki odak becerisinden başlar ve çocuğun hâlâ zorlandığı harfleri ve kelimeleri geri getirir. Türkçe oyunlar, okulda da kullanılan ses gruplarını ve heceleri izler. Her dünyanın ilk 5 seviyesi hesapla ücretsizdir.
Bu güçlükleri kendinde tanıyan yetişkinler yetişkinlerde disleksi testini yapabilir.8,9
