Yöntem: ücretsiz disleksi testi nasıl puanlanır

Puanlamanın son değiştiği tarih: 2 Ekim 2026

Ücretsiz Dyslexia Steps testi bir taramadır: çocuklar için 6 kısa oyun (yaklaşık 8 dakika) ya da yetişkinler için 15 soru ve 2 görev; puanlama tarayıcıda yapılır. Her oyun, yaş grubu için kaba bir beklentiye göre %0 ile %100 arasında bir puan verir. %60 değerinin altındaki bir beceri "Alıştırma gerekiyor" olarak işaretlenir; 4 temel okuma becerisinden en az 2 tanesi bu çizginin altında kalırsa sonuç, bir uzman değerlendirmesi istemenizi önerir. Bu beklentiler ve eşikler temkinli tercihlerdir, test edilmiş bir örneklemden alınmış normlar değildir; test bir uzman değerlendirmesiyle karşılaştırılarak doğrulanmamıştır. Puanlamadaki her değişiklik değişiklik günlüğünde tarihiyle yer alır.

Test neyi ölçer, neyi ölçmez

Çocuk testi, okumanın üzerine kurulduğu 6 beceriye bakar: kelimelerdeki sesleri duymak, harfleri seslerle eşleştirmek, uydurma kelimeleri okumak, adlandırma hızı, birbirine benzeyen harfleri ayırt etmek ve sözlü dizileri akılda tutmak. Sonuç, tek bir oturumdan çıkan bu becerilerin profilidir; en güçlü beceriyi ve odak beceriyi gösterir.

Bu bir taramadır, tanı değildir. Bir çocukta disleksi olup olmadığını söylemez. Okuduğunu anlamayı, yazımı ya da yazmayı; zekâyı, dikkati (örneğin DEHB), görmeyi ya da işitmeyi; matematik becerilerini ölçmez (kardeş sitemiz dyscalculia.io'da ayrı bir sayı becerileri taraması var).

Çocuk testindeki oyunlar

Testte 6 oyun var. Her çocuk aynı maddeleri aynı sırayla görür; test çocuğa göre uyarlanmaz. Her dinleme oyunu önce yönergeyi ve maddeyi seslendirir, cevaplar ancak ses bittikten sonra açılır; yavaş cevap vermek bu puanları düşürmez. Renk Yarışı oyunu hızı bilerek ölçer, Ayna Harfler oyununda da her tur için bir süre sınırı vardır.^1,2,3,4,5

Her oyun ne sorar ve nasıl puanlanır
Oyun	Beceri	Maddeler	Puanlama
Farklı Ses¹	Kelimelerdeki sesleri duymak	10 sözlü kelime üçlüsü: önce hangisinin kafiyeli olmadığı, sonra hangisinin farklı bir sesle başladığı	doğru cevapların oranı
İlk Harf²	Harfler ve sesler	10 sözlü kelime, seçilecek 4 harf	doğru cevapların oranı
Uzaylı Kelimeler³	Yeni kelimeleri okumak	10 sözlü uydurma kelime, seçilecek 4 yazılış	doğru cevapların oranı
Renk Yarışı⁴	Adlandırma hızı	40 renkli nokta (8 noktalık 5 sıra, 5 renk) yüksek sesle adlandırılır; ebeveyn Başlat ve Durdur'a basar, hataları işaretler	renk başına saniye, yaş beklentisine göre; her hata için %5 düşülür
Ayna Harfler	Harf ayrıntılarını fark etmek	8 tur: 16 hücrelik bir tabloda her hedef harfe dokunulur (4–5 hedef, 12 saniye)	bulunan hedeflerin oranı eksi yanlış dokunuşların oranı
Sayı Yankısı⁵	Sesler için bellek	2 rakamdan 7 rakama uzayan 11 sözlü rakam dizisi; aynı uzunlukta iki hatadan sonra durur	doğru tekrarlanan en uzun dizi, yaş beklentisine göre

Bir oyun nasıl puana dönüşür

Dört doğruluk oyununda sonuç, yaş grubu için beklediğimiz doğruluğa bölünür ve en fazla %100 olur. Beklentinin %75 olduğu 7 yaşındaki bir çocuk 10 maddeden 6 tanesini doğru yaparsa puanı %80 olur.

Renk Yarışı oyunu renk başına saniyeyi yaş grubunun tipik süresiyle karşılaştırır: tipik hızda ya da daha hızlıysa puan %100, tipik sürenin iki katında 0 olur; ebeveynin işaretlediği her hata %5 düşürür ("1–2 hata" 1,5, "3 ya da daha fazla" 4 hata sayılır).

Sayı Yankısı oyunu doğru tekrarlanan en uzun diziyi puanlar: yaş grubunun tipik uzunluğu yaklaşık %91 puan alır, tipik uzunluktan 3 rakam kısa bir dizi 0 alır.

Puanlamada kullanılan yaş grubu beklentileri
Yaş grubu	Beklenen doğruluk	Renk Yarışı: renk başına tipik saniye	Sayı Yankısı: tipik uzunluk
Çocuk, 5–6	%60	1,4	4
Çocuk, 7–8	%75	1,05	5
Çocuk, 9–10	%85	0,85	5
Çocuk, 11–12	%90	0,75	6
Genç	%92	0,65	6
Yetişkin	%95	0,55	7

Sonuç ne söyler

Her beceri bir çubukla ve üç etiketten biriyle gösterilir: %85 ve üzeri "Güçlü", %60 ile %85 arası "Yolunda", %60 değerinin altı "Alıştırma gerekiyor". En güçlü beceri 6 puanın en yükseği, odak beceri en düşüğüdür; puanlar eşitse listede önce gelen seçilir.

"Bu ne anlama geliyor" başlığının altındaki not, 4 temel okuma becerisinden (Kelimelerdeki sesleri duymak, Harfler ve sesler, Yeni kelimeleri okumak, Adlandırma hızı) en az 2 tanesi %60 değerinin altındaysa değişir. O zaman sonucu çocuğun öğretmeniyle paylaşmanızı ve bir uzman değerlendirmesi hakkında bilgi almanızı önerir. Diğer iki beceri gösterilir ama bu notu hiçbir zaman tetiklemez; çünkü onları okumaya bağlayan kanıt daha zayıftır.

Hesap açarsanız programın günlük planı odak beceriden başlar. Sonucun kendisi hesapla da hesapsız da aynıdır.⁵

Yetişkin kontrolü

Yetişkin yolunda çocuk oyunları yoktur. Şu andaki ve okul yıllarındaki okuma ve yazımla ilgili 15 soru sorulur; her biri "Hiçbir zaman" ile "Neredeyse her zaman" arasında 4 basamaklı bir ölçekte cevaplanır. Puan, 1 eksi (ortalama cevap ÷ 3) olarak hesaplanır; yani zorluk arttıkça puan düşer. Sorular bizimdir: yayımlanmış yetişkin okuma geçmişi anketlerinin yaklaşımı örnek alındı, ama hiçbirinden kopyalanmadı ve doğrulanmadı.

Kelime Gibi Okunan görevi 12 uydurma yazılış çifti gösterir ve hangisinin gerçek bir kelime gibi okunduğunu sorar. Puanın %70 kadarı doğruluktan, %30 kadarı hızdan gelir: ortanca cevap süresi 1 saniye ya da daha kısaysa tam hız, 3,5 saniye ya da daha uzunsa sıfır hız sayılır; çünkü disleksisi olan yetişkinler çoğu zaman doğru ama yavaş okur. Renk Yarışı oyunu çocuklardaki gibi çalışır; süreyi yetişkin kendisi tutar ve yetişkin beklentisi kullanılır.

Anket puanı %60 değerinin altındaysa ya da iki görevin ikisi de %60 değerinin altındaysa not, cevapların disleksisi olan yetişkinlerde sık görülen birkaç işareti gösterdiğini söyler.^6,3,4

Beklentiler ve eşikler nereden geliyor

Normumuz yok. Yukarıdaki tablodaki beklenen doğruluklar, tipik adlandırma süreleri ve tipik dizi uzunlukları, bu becerilerin yaşla geliştiğini gösteren araştırmalardan yola çıkarak her yaş grubu için belirlediğimiz kaba beklentilerdir; normlu bir testten alınmadılar ve disleksisi olan ve olmayan çocuklardan oluşan bir örnekleme göre ayarlanmadılar.

%60 çizgisi ve 2 temel beceri kuralı bilerek temkinli seçildi: amaç çocukları gruplara ayırmak değil, ne zaman bir takip istemeye değeceğini göstermektir. Test uzman değerlendirmeleriyle karşılaştırılmadığı için doğruluk, duyarlılık ya da özgüllük rakamı yayımlamıyoruz. Beklentiler ya da eşikler değişirse eski ve yeni değerler değişiklik günlüğünde yer alacak.⁴

Diller ve uzman kontrolü

Test 7 dilde çalışır. Her dilin test içeriği (kelimeler, uydurma kelimeler ve sesler) o dilin yazımına göre ayrıca yazıldı, çevrilmedi; çünkü aynı beceri İngilizcede ve yazımı daha düzenli dillerde farklı görünür. Her dilde madde sayısı ve puanlama aynıdır.

Türkçe dahil her dildeki test içeriği, henüz bir okuma uzmanı tarafından kontrol edilmemiş bir taslaktır. Bir uzman inceleme yaptığında adı ve unvanı hakkımızda sayfasında yer alacak, inceleme de değişiklik günlüğünde tarihlenecek. Sesler sentetik konuşmadır.^7,8

Çevrim içi bir taramanın sınırları

Sonucu tek başına güvenilecek bir ölçüm olarak değil, tek bir gözlem olarak okuyun.

Evde tek bir oturum

Yorgunluk, dikkat dağınıklığı, sesi kısık bir hoparlör ya da zor bir gün puanların hepsini etkiler.

Süreyi ebeveyn tutar

Renk Yarışı oyununda Başlat ve Durdur'a ebeveyn basar; bu yüzden ölçülen süre ebeveyne bağlıdır.

Gözden kaçırabilir, gereğinden fazla da işaretleyebilir

Test desteğe ihtiyacı olan bir çocuğu gözden kaçırabilir, ihtiyacı olmayan bir çocuğu da işaretleyebilir. Bir öğretmenin endişesi, herhangi bir çevrim içi sonuçtan daha önemlidir.

Gençler ve yetişkinler

Gençler çocuk oyunlarını 13+ beklentileriyle oynar; yetişkin yolu iki görevli bir ankettir, kapsamlı bir değerlendirme değildir.

Okuma oyunları neyi kaydeder

Ücretli programda 7 oyun dünyasına yayılmış toplam 144 seviye var. Bir seviye %85 doğrulukta 3 yıldız, %70 doğrulukta 2 yıldız, %50 doğrulukta 1 yıldız kazandırır; 1 yıldız bir sonraki seviyeyi açar. Yıldızlar yalnızca o seviyedeki doğruluğu anlatır.

Kelimeler ve harfler aralıklı bir takvimle tekrar için geri gelir: her doğru cevaptan sonra ara uzar (1, 2, 4, 8, 16 gün), yanlış bir cevaptan sonra madde baştan başlar ve bir sonraki oturumda yeniden gelir; günde en fazla 8 tekrar maddesi olur. Ebeveyn alanı bir cevap hızı eğilimi gösterir: çocuğun süreli son oturumlarını (en fazla 5) onlardan önceki aynı sayıda oturumla oyun oyun karşılaştırır; %10 içindeki değişiklikler "aşağı yukarı aynı" sayılır.

Bunların hiçbiri başka çocuklarla karşılaştırılmaz: programda norm, yüzdelik dilim ya da yaş puanı yoktur ve oyunlardaki ilerleme bir test sonucu değildir.

Program, okumakta zorlanan çocuklar için araştırma desteği en güçlü yaklaşımlara dayanır: sesbilgisel farkındalık, sistematik ses-harf öğretimi ve kod çözme, bunlara ek olarak aralıklı tekrar. Görsel ve bellek dünyaları ısınmadır; onlar için okumaya bir fayda iddia etmiyoruz. Dyslexia Steps programının kendisini test eden bir çalışma yok; sayfalar oyunların neyi çalıştırdığını ve araştırmaların bu beceriler hakkında ne söylediğini anlatır, programımızın ölçülmüş bir sonucunu değil.^2,1,3,9

Sitenin gösterdiği kaynaklar

Bilgi sayfalarındaki olgu cümleleri, sitenin 192 kaynaklık kaynakçasına bağlanır: PubMed kaydı olan 62, yalnızca DOI'si olan 18 ve URL ile bağlanan 112 kaynak (resmî istatistikler, kılavuzlar, kurum sayfaları ve PubMed dışındaki makaleler). Disleksi istatistikleri sayfasındaki her rakam kendi verisinin yılını taşır ve indirilebilir bir dosya olarak da yayımlanır.