Woorden met ij voor kinderen
IJs, tijger, konijn en blij: in al deze woorden schrijf je de lange ij. Luister naar elk woord, lees het in klankgroepen en onthoud hoe het geschreven wordt.
Klankgroepen met ij: bij, kij, mij, rij, wij, zij
Tik op elke klankgroep om hem te horen.
Woordenlijst: woorden met ij (37 woorden)
Tik op een woord om het te horen.
ij vooraan
ij in het midden
ij achteraan
ij in een langer woord
In klankgroepen: woorden met ij
Spel: luister en zoek
Luister naar een woord uit de lijst en zoek het tussen vier woorden die erop lijken. Acht rondes, ongeveer twee minuten.
Spel: bouw het woord met klankgroepen
Luister naar het woord en bouw het met de kaartjes. Zes rondes.
Kort antwoord
Welke woorden schrijf je met ij?
Bekende woorden met ij voor kinderen zijn ijs, ijzer, pijl, lijm, tijd, prijs, vijf, krijt, blij, vrij, tijger, konijn, spijker, glijbaan, vijver en boerderij. De ij klinkt precies hetzelfde als de ei, dus je kunt niet horen welke je schrijft. Er zijn wel houvasten: woorden op -ij als bakkerij en boerderij, en woorden op -ijn als konijn en lijn, schrijf je vaak met ij. Aan het begin van een zin schrijf je IJ met twee hoofdletters.
- ij en ei klinken hetzelfde; welke je schrijft, moet je onthouden.
- Op school heet ij de lange ij, omdat de staart onder de lijn komt.
- Aan het begin van een zin of naam schrijf je beide letters als hoofdletter: IJs, IJsland.
- In het achtervoegsel -lijk (vrolijk) schrijf je ij, maar hoor je een korte u-klank.
De ij is de lange ij: zo heet hij op school omdat de staart onder de lijn komt, en zo onderscheiden kinderen hem van de korte ei. In de klank is er geen verschil. Daarom zijn ook de meeste ij-woorden weetwoorden: tijger, pijl en vijf moet je onthouden. Een bijzonderheid: de ij telt als één letter. Aan het begin van een zin of een naam krijgen beide letters een hoofdletter: IJs, IJsland.
Er zijn een paar patronen die helpen. Aan het eind van een woord staat vaker ij dan ei, zoals in blij, vrij en rij, en woorden op -ij voor een plek of een winkel hebben altijd ij: boerderij, bakkerij. Woorden op -ijn schrijf je ook vaak met ij (konijn, lijn, fijn), al zijn trein, klein en plein bekende uitzonderingen. In het achtervoegsel -lijk (vrolijk) schrijf je ij, maar hoor je een korte u-klank. Die woorden staan daarom niet in deze lijst. Vergelijk met woorden met ei en oefen beide bij ei of ij.
Kinderen met lees- en spellingproblemen hebben vaak lang moeite met de keuze tussen ei en ij. Een vast beeld per woord helpt: de tijger met zijn lange staart, net als de lange ij. Oefen een paar woorden tegelijk, elke dag kort, en laat het kind het woord lezen, afdekken en zelf schrijven. Ook voor de woorden met de ie, die soms met ij verward wordt, is er een lijst.
Zinnen om te lezen: woorden met ij
- Het ijs is koud en lekker.
- De tijger heeft een lange staart.
- Het konijn zit bij de vijver.
- Ik ben blij met mijn prijs.
- We rijden naar de boerderij.
- Ik schrijf met krijt op de stoep.
- Het is tijd voor de glijbaan.
Oefeningen: woorden met ij
De lange ij-staart
Het kind schrijft woorden uit de lijst over en maakt de staart van elke ij extra lang, met een kleurpotlood. Bij tijger mag de staart een tijgerstaart worden. Zo koppelt het kind de lange ij aan het beeld van het woord.
Plekken op -ij
Zoek samen plekken die op -ij eindigen: boerderij, bakkerij, en misschien kent het kind er nog meer. Schrijf ze op en lees ze voor. Alle plekken op -ij hebben een lange ij.
Lees, dek af, schrijf
Kies vijf ij-woorden. Het kind leest een woord, dekt het af, schrijft het op en controleert het. Is het goed, dan komt er een vinkje; is het fout, dan nog een keer. Herhaal de woorden de volgende dag.
Veelgestelde vragen
Welke woorden hebben een ij?
Bijvoorbeeld ijs, ijzer, pijl, lijm, tijd, fijn, prijs, vijf, krijt, blij, vrij, tijger, konijn, spijker, glijbaan, vijver en boerderij. De lijst op deze pagina heeft 37 woorden met geluid.
Wanneer schrijf je ij?
Je kunt het niet horen, dus de meeste woorden moet je onthouden. Houvasten: woorden op -ij voor een plek (boerderij, bakkerij), het achtervoegsel -lijk, en veel woorden op -ijn (konijn, lijn). Trein, klein en plein zijn bekende uitzonderingen met ei.
Waarom schrijf je IJs met twee hoofdletters?
Omdat de ij in het Nederlands als één letter telt. Aan het begin van een zin of een naam krijgen daarom de i en de j allebei een hoofdletter: IJs, IJsland, IJmuiden.
Waarom heet het de lange ij?
Vanwege de vorm: de j heeft een lange staart onder de lijn. De korte ei blijft boven de lijn. De klank is bij beide hetzelfde.
Waarom klinkt de ij in vrolijk als een u?
In het achtervoegsel -lijk zeg je de ij zwak, als een korte u: vrolijk klinkt als vroluk. Je schrijft toch ij. Dit leren kinderen meestal in groep 5 als aparte spellingcategorie.