İçeriğe geç

Kelime listesiTürkçe Güncelleme:

Z sesi etkinlikleri

Z sesi: dikte için 7 cümle, 39 kelime (3 grupta), hecelerine ayrılmış hâlde (1 ile 3 heceli arası) ve dokununca seslenen 16 hecelik bir hece tablosu. Sayfada her kelimede ses, kelime kelime düzeltme, 3 oyun ve yazdırılabilir bir çalışma kâğıdı var.

dikte cümlesi
7
kelime
39
grup
3
hece / kelime
1–3
oyun
3

Disleksili çocuklar için ücretsiz okuma oyunu

Sesli dikte

Dinle, yaz ve kontrol et: doğru yazdığın kelimeler yeşil, hatalı olanlar kırmızı olur. İstediğin kadar yeniden dinleyebilirsin.

  • Ücretsiz
  • Tarayıcıda
  • İndirme yok
  • Kayıt yok
  • 7 tur
  • sesli
Dikte metni (yetişkin için)
  1. Zil çaldı.
  2. Kuzu meledi.
  3. Deniz mavi.
  4. Kız güldü.
  5. Buz soğuk.
  6. Zeytin yedim.
  7. Yaz geldi.

Zil, kuzu, deniz: z sesi en çok kelimenin sonunda duyulur. Başta, ortada ve sonda z olan kelimeleri dinleyin, za ze zı zi hecelerini okuyun, z'li cümlelerle dikte yazın.

Z hece tablosu: za ze zı zi zo zö zu zü

Dinlemek için heceye dokunun.

z
-z

Liste: z sesi (39 kelime)

Dinlemek için kelimeye dokunun.

z sesi başta

z sesi ortada

z sesi sonda

Hecelerine ayrılmış kelimeler: z sesi

Disleksili çocuklar için ücretsiz okuma oyunu

Oyun: dinle ve bul

Listeden bir kelime dinle ve onu birbirine benzeyen dört kelimenin arasında bul. Sekiz tur, yaklaşık iki dakika.

  • Ücretsiz
  • Tarayıcıda
  • İndirme yok
  • Kayıt yok
  • 8 tur
  • yaklaşık 2 dk
  • sesli

Disleksili çocuklar için ücretsiz okuma oyunu

Oyun: hecelerden kelimeyi kur

Kelimeyi dinle ve hece kartlarını doğru sıraya diz. Altı tur.

  • Ücretsiz
  • Tarayıcıda
  • İndirme yok
  • Kayıt yok
  • 6 tur
  • sesli

Kısa cevap

Z sesi etkinlikleri nelerdir?

Z sesi etkinlikleri, z'nin başta (zil, zebra), ortada (kuzu, kazak) ve sonda (deniz, yıldız) geçtiği kelimeleri dinleyip okumayı, z'yi sekiz ünlüyle birleştiren heceleri (za ze zı zi zo zö zu zü) çalışmayı ve z'li cümlelerle dikte yazmayı kapsar. Z'nin en çok karıştığı ses s'dir: ikisi aynı yerde söylenir, z'de ses telleri titrer.

  • Z, 2024 Türkçe öğretim programında 3. harf grubundadır (ü, s, ö, y, d, z); eski (2018) programda 4. gruptaydı (z, ç, g, ş, c, p).
  • Z ile s aynı ağız konumunda söylenir; z titreşimli, s titreşimsizdir.
  • Z, Türkçede kelime sonunda çok sık geçer: deniz, yıldız, göz, kız, dokuz, sekiz.
  • Z ile başlayan kelimelerin çoğu başka dillerden gelmiştir: zebra, zürafa, zeytin.

Bilmeniz gerekenler: z sesi

Z, arı vızıltısı gibi uzatılabilen bir sestir: zzzil. Bu yüzden çocuğun z'yi kelimenin içinde duyması kolaydır. Türkçede z en çok kelimenin sonunda geçer; deniz, yıldız, göz, kız, beyaz ve sayılardan dokuz, sekiz, otuz z ile biter. Listede sonda z satırı bu yüzden en uzun satır.

Z'nin ikizi s'dir. İkisini söylerken dil aynı yerdedir; fark yalnız ses tellerindedir. Çocuk elini boğazına koyup zzz ve sss sesleri çıkarırsa z'de titreşimi, s'de sessizliği hisseder. Kız–kıs, zar–sar gibi çiftler bu farkı duyurur. S tarafı s sesi sayfasında.

Z ile başlayan daha çok kelime için z ile başlayan kelimeler sayfasına bakın. Z, 2024 Türkçe öğretim programında 3. grup harfler arasında, grubun son harfidir (ü, s, ö, y, d, z); s ile aynı grupta öğretilir. Eski (2018) programda dördüncü grubun ilk harfiydi.

Okuma cümleleri: z sesi

  1. Kuzu çayırda zıplıyor.
  2. Gece gökte yıldızlar parlıyor.
  3. Zürafa uzun boynuyla yaprak yedi.
  4. Denizde beyaz bir kayık var.
  5. Horoz sabah erkenden öttü.
  6. Kazağımın cebinde bir yüzük buldum.

Etkinlikler: z sesi

  • Arı vızıltısı

    Çocuk z sesini bir arı gibi uzatsın: zzzz. Listeden kelime dinletin; z'yi duyduğu anda vızıldasın ve z'nin başta, ortada ya da sonda olduğunu söylesin.

  • Titriyor mu?

    Çocuk elini boğazına koysun. Kız, kıs, zar, sar, zil, sil kelimelerini dinletin; titreşim hissederse z, hissetmezse s desin. Ardından iki kelimeyi yazıp harfi kontrol etsin.

  • Sondaki z

    Göz, yüz, kız, buz gibi tek heceli kelimeleri dinletin. Çocuk son sesi uzatarak tekrar etsin ve yazsın. Ardından deniz, yıldız gibi iki heceli kelimelere geçin.

Sık sorulan sorular

Z sesi hangi harf grubunda?

2024 Türkçe öğretim programında 3. harf grubunda: ü, s, ö, y, d, z. Eski (2018) programda 4. gruptaydı (z, ç, g, ş, c, p).

Z ile başlayan kelimeler nelerdir?

Zil, zeytin, zebra, zürafa, zarf, zar, zambak, zincir, zemin, zaman, zümrüt, zirve. Z ile başlayan kelimelerin çoğu Türkçeye başka dillerden girmiştir.

Çocuğum z ile s'yi karıştırıyor, ne yapmalı?

Önce kulakla ayırın: elini boğazına koyup z'de titreşimi, s'de sessizliği hissetsin. Kız–kıs, zar–sar gibi çiftleri dinletin. Kulak ayırınca yazıdaki karışıklık da genellikle azalır.

Z ile biten kelimeler nelerdir?

Deniz, yıldız, kız, buz, göz, yüz, tuz, beyaz, horoz, ceviz, kavanoz, yaz, kiraz, ağız. Sayılardan dokuz, sekiz, otuz da z ile biter.

Çalışmaya devam edin

Kaynaklar

  1. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (2024). İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (1, 2, 3 ve 4. Sınıflar). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli.
  2. Ehri LC, Nunes SR, Willows DM, Schuster BV, Yaghoub-Zadeh Z, Shanahan T (2001). Phonemic awareness instruction helps children learn to read: evidence from the National Reading Panel's meta-analysis. Read Res Q, 36(3), 250-287.