İçeriğe geç

Kelime listesiTürkçe Güncelleme:

D sesi etkinlikleri

D sesi: dikte için 7 cümle, 32 kelime (4 grupta), hecelerine ayrılmış hâlde (1 ile 3 heceli arası) ve dokununca seslenen 16 hecelik bir hece tablosu. Sayfada her kelimede ses, kelime kelime düzeltme, 3 oyun ve yazdırılabilir bir çalışma kâğıdı var.

dikte cümlesi
7
kelime
32
grup
4
hece / kelime
1–3
oyun
3

Disleksili çocuklar için ücretsiz okuma oyunu

Sesli dikte

Dinle, yaz ve kontrol et: doğru yazdığın kelimeler yeşil, hatalı olanlar kırmızı olur. İstediğin kadar yeniden dinleyebilirsin.

  • Ücretsiz
  • Tarayıcıda
  • İndirme yok
  • Kayıt yok
  • 7 tur
  • sesli
Dikte metni (yetişkin için)
  1. Dede geldi.
  2. Kedi uyudu.
  3. Deniz mavi.
  4. Dişimi fırçaladım.
  5. Odun yandı.
  6. Dolap dolu.
  7. Bardakta su var.

Dede, deniz, kedi: d sesini kelimenin başında ve ortasında dinleyin, da de dı di hecelerini okuyun. Dal–bal, dere–bere çiftleri, ayna harf b ile d'yi ayırmayı çalıştırıyor.

D hece tablosu: da de dı di do dö du dü

Dinlemek için heceye dokunun.

d
-d

Liste: d sesi (32 kelime)

Dinlemek için kelimeye dokunun.

d sesi başta

d sesi ortada

Sonda t, ek gelince d

d mi b mi?

Hecelerine ayrılmış kelimeler: d sesi

Disleksili çocuklar için ücretsiz okuma oyunu

Oyun: dinle ve bul

Listeden bir kelime dinle ve onu birbirine benzeyen dört kelimenin arasında bul. Sekiz tur, yaklaşık iki dakika.

  • Ücretsiz
  • Tarayıcıda
  • İndirme yok
  • Kayıt yok
  • 8 tur
  • yaklaşık 2 dk
  • sesli

Disleksili çocuklar için ücretsiz okuma oyunu

Oyun: hecelerden kelimeyi kur

Kelimeyi dinle ve hece kartlarını doğru sıraya diz. Altı tur.

  • Ücretsiz
  • Tarayıcıda
  • İndirme yok
  • Kayıt yok
  • 6 tur
  • sesli

Kısa cevap

D sesi etkinlikleri nelerdir?

D sesi etkinlikleri, d'nin başta (dede, deniz) ve ortada (kedi, ördek) geçtiği kelimeleri dinleyip okumayı, d'yi sekiz ünlüyle birleştiren heceleri (da de dı di do dö du dü) çalışmayı ve d'li cümlelerle dikte yazmayı kapsar. D'nin en çok karıştırıldığı harf ayna görüntüsü b'dir; dal–bal gibi çiftler bu ayrımı çalıştırır.

  • D, 2024 Türkçe öğretim programında 3. harf grubundadır (ü, s, ö, y, d, z); eski programda da 3. gruptaydı.
  • Türkçe kelimeler d ile neredeyse hiç bitmez; sonda t yazılır, ek gelince d olur: kanat → kanadı.
  • D ile t aynı ağız konumunda söylenir; d titreşimli, t titreşimsizdir.
  • Harfleri ters çevirmek (b–d) okumayı yeni öğrenen çocuklarda yaygındır.

Bilmeniz gerekenler: d sesi

B ile d birbirinin ayna görüntüsüdür; ikisi de bir çubuk ve bir yuvarlaktan oluşur, yalnız yuvarlağın yönü değişir. Okumayı yeni öğrenen pek çok çocuk bu iki harfi karıştırır ve bu tek başına bir sorun işareti değildir. Dal–bal, dere–bere çiftlerini dinletip okutun; çocuk ilk sesi duyup doğru harfi göstersin. Aynı ayrımın öbür tarafı b sesi sayfasında.

Türkçe kelimelerin sonunda d pek bulunmaz: kanat, dört, yurt gibi kelimeler t ile biter. Ünlüyle başlayan bir ek gelince t, d'ye döner: kanat → kanadı, dört → dördü. Bu yüzden listede "sonda d" yerine bu değişimi gösteren kelimeler var. Aynı kural ek tarafında da işler: kitap-ta ama ev-de; sert ünsüzden sonra -da eki -ta olur.

D ile başlayan daha çok kelime için d ile başlayan kelimeler sayfasına bakın. D, 2024 Türkçe öğretim programında 3. grup harfler arasındadır (ü, s, ö, y, d, z), eski programda da üçüncü gruptaydı; hece tablosundaki da de dı di satırları dede, dere, dut gibi kelimeleri okumaya hazırlar.

Okuma cümleleri: d sesi

  1. Dedem bize dondurma aldı.
  2. Kedi odada uyuyor.
  3. Ördek derede yüzüyor.
  4. Dağın tepesinde bir çadır var.
  5. Dolapta yedi domates var.
  6. Davulun sesi duvarı titretti.

Etkinlikler: d sesi

  • El işareti

    Çocuk iki elini yumruk yapıp başparmaklarını yukarı kaldırsın, yumruklar birbirine baksın: sol el b'ye, sağ el d'ye benzer. Dal ve bal kelimelerini dinletin; çocuk ilk sesi duyunca doğru eli kaldırsın.

  • Ses mi, şekil mi?

    Önce yalnız kulakla çalışın: listeden bir kelime söyleyin, çocuk ilk ses d mi b mi söylesin. Sonra aynı kelimeyi yazılı gösterin ve harfi gösterip okusun. Sesi önce oturtmak, şekli hatırlamayı kolaylaştırır.

  • Kanat kanadı

    Kanat, dört, yurt, tat kelimelerini söyleyin. Çocuk her birine "-ı" eki getirsin ve sondaki t'nin d'ye döndüğünü duysun: kanadı, dördü, yurdu, tadı.

Sık sorulan sorular

D sesi hangi harf grubunda?

2024 Türkçe öğretim programında 3. harf grubunda: ü, s, ö, y, d, z. B hemen sonraki grupta (ç, b, g, c, ş) geldiği için d ile b'yi çiftler hâlinde çalışmak işe yarar. Eski (2018) programda d ile b aynı gruptaydı (ö, r, ı, d, s, b).

Çocuğum b ile d'yi ters yazıyor, disleksi mi?

Tek başına hayır. Harf ters çevirmek okumayı yeni öğrenen çocuklarda yaygındır ve çoğu zaman pratikle azalır. Ters çevirme birinci sınıfın sonunda hâlâ çok sıksa ve okuma da yavaş ilerliyorsa öğretmeninizle konuşun; değerlendirmeyi yalnızca bir uzman yapabilir.

D ile biten kelime var mı?

Türkçe kökenli kelimelerde neredeyse yok; sonda t yazılır (kanat, dört). Ünlüyle başlayan bir ek gelince t, d olur: kanadı, dördü. Ad, kod gibi birkaç kısa kelime istisnadır.

D ile başlayan kelimeler nelerdir?

Dede, deniz, dağ, diş, dolap, domates, dondurma, davul, dünya, düdük, damla, duvar, dal, dere. Hepsi yukarıdaki listede sesli.

Çalışmaya devam edin

Kaynaklar

  1. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (2024). İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (1, 2, 3 ve 4. Sınıflar). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli.
  2. Treiman R, Gordon J, Boada R, Peterson RL, Pennington BF (2014). Statistical learning, letter reversals, and reading. Sci Stud Read, 18(6), 383-394.
  3. Ehri LC, Nunes SR, Willows DM, Schuster BV, Yaghoub-Zadeh Z, Shanahan T (2001). Phonemic awareness instruction helps children learn to read: evidence from the National Reading Panel's meta-analysis. Read Res Q, 36(3), 250-287.