İçeriğe geç

Kelime listesiTürkçe Güncelleme:

Akıcı ve hızlı okuma metinleri

Akıcı ve hızlı okuma metinleri: 6 kısa okuma metni ve 15 anlama sorusu. Sayfada her cümlede ses, okuma kronometresi ve yazdırılabilir bir çalışma kâğıdı var.

metin
6
soru
15
yazdırılabilir
🖨

Kelime kelime uzayan iki basamaklı okuma metni ve tekrar tekrar okunacak dört kısa metin. Çocuk aynı metni birkaç gün okur, kronometre dakikada okunan kelimeyi gösterir: hedef başkalarını değil, kendi önceki okumasını geçmek.

Okuma ve anlama metinleri

Metni sesli okuyun ya da cümle cümle dinleyin, sonra soruları yanıtlayın. Kronometreyle çocuğunuzun dakikada kaç kelime okuduğunu ölçüp haftadan haftaya karşılaştırabilirsiniz.

Basamaklı okuma: Kedi

Kedi. Sarı kedi. Sarı kedi uyuyor. Sarı kedi minderde uyuyor. Sarı kedi yumuşak minderde uyuyor. Sarı kedi yumuşak minderde mışıl mışıl uyuyor.

22 kelime

Sorular

  1. Kedi ne renk?

  2. Kedi nerede uyuyor?

Basamaklı okuma: Uçurtma

Uçurtma. Kırmızı uçurtma. Kırmızı uçurtma uçuyor. Kırmızı uçurtma gökyüzünde uçuyor. Kırmızı uçurtma rüzgârla gökyüzünde uçuyor. Kırmızı uçurtma rüzgârla mavi gökyüzünde süzülerek uçuyor.

22 kelime

Sorular

  1. Uçurtma ne renk?

  2. Uçurtma neyle uçuyor?

Sabah Telaşı

Saat yedide çalar saat çaldı. Yataktan kalktım, yüzümü yıkadım. Okul formamı giydim, saçımı taradım. Annem kahvaltıya peynir, zeytin ve domates koymuştu. Hızlıca kahvaltımı yaptım, çantamı aldım. Servis kapıya gelmeden ayakkabılarımı giydim.

31 kelime

Sorular

  1. Çalar saat saat kaçta çaldı?

  2. Kahvaltıda hangisi yoktu?

  3. Çocuk okula nasıl gidiyor?

Bulut ile Damla

Gökyüzünde pamuk gibi bir bulut dolaşıyordu. Bulutun içinde küçük bir damla yaşıyordu. Damla bir gün aşağıdaki tarlaları merak etti. Bulut ağırlaşınca damla da yağmurla birlikte yere düştü. Kuru bir buğday başağının üstüne kondu. Başak damlayı içine çekti ve biraz daha dikleşti.

41 kelime

Sorular

  1. Damla neyi merak etti?

  2. Damla neyin üstüne kondu?

  3. Başak neden dikleşti?

Pazar Yeri

Cumartesi sabahı pazar yeri çok kalabalıktı. Satıcılar yüksek sesle domates, salatalık ve kiraz satıyordu. Babaannem bir tezgâhtan taze ıspanak aldı. Ben de en kırmızı kirazları seçip poşete koydum. Eve dönerken poşetler o kadar ağırdı ki iki kez mola verdik.

39 kelime

Sorular

  1. Babaanne ne aldı?

  2. Çocuk ne seçti?

  3. Eve dönerken neden mola verdiler?

Kum Saati

Kum saatinin iki cam haznesi vardır. Üstteki hazneden alttakine ince bir delikten kum akar. Kumun hepsi aşağı inince belli bir süre geçmiş olur. Sonra saati ters çevirirsen kum yeniden akmaya başlar. Bazı oyunlarda süre tutmak için küçük kum saatleri kullanılır.

40 kelime

Sorular

  1. Kum bir hazneden ötekine nereden akar?

  2. Kum bitince saat ters çevrilirse ne olur?

Kısa cevap

Akıcı okuma nedir, nasıl çalışılır?

Akıcı okuma, bir metni doğru, uygun hızda ve anlamlı bir vurguyla, kelimelerde takılmadan okuyabilmektir. İlkokulda «hızlı okuma metinleri» denince çoğunlukla bu kastedilir; yetişkinlere yönelik göz egzersizleri değil. En yaygın çalışma yolu tekrar okumadır: çocuk aynı kısa metni birkaç kez sesli okur, her okumada daha rahat okur. Akıcılık genellikle bir dakikada sesli ve doğru okunan kelime sayısıyla izlenir; bu sayıyı çocuğun aynı metindeki önceki okumasıyla karşılaştırmak en adil ölçüdür.

  • Akıcılığın üç parçası vardır: doğruluk, hız ve anlamlı vurgu.
  • Aynı metni tekrar tekrar okumanın akıcılığı artırdığı, okuma güçlüğü olan öğrencilerde de araştırmalarla gösterilmiştir.
  • Türkçe gibi düzenli yazılan dillerde okuma güçlüğü genellikle doğrulukta değil, okuma hızında kendini gösterir.
  • Basamaklı okumada cümle her satırda bir kelime uzar; çocuk tanıdık kısmı hızla, yeni kelimeyi dikkatle okur.

Bilmeniz gerekenler: akıcı ve hızlı okuma metinleri

İlkokulda «hızlı okuma metinleri» diye aranan çalışmalar, yetişkinlere satılan hızlı okuma tekniklerinden farklıdır: amaç göz egzersizi ya da satır atlamak değil, çocuğun kelimeleri doğru ve rahat okuyarak akıcılaşmasıdır. Bu sayfada iki tür metin var. Basamaklı okumada («Kedi», «Uçurtma») cümle her satırda bir kelime uzar; çocuk bildiği kısmı akıcı okur, yeni kelimeye dikkatini verir. Diğer dört metin tekrar okuma için kısa ve tanıdık konulu metinlerdir.

Akıcılık kronometresi şöyle çalışır: çocuk metni sesli okumaya başlarken siz kronometreyi başlatırsınız, bitince durdurursunuz; sayfa metindeki kelime sayısını süreye böler ve dakikada okunan kelimeyi gösterir. Yanlış okunan kelimeleri sayıp toplamdan çıkarırsanız dakikada doğru okunan kelimeyi bulursunuz; öğretmenlerin akıcılığı izlerken kullandığı ölçü budur. Türkçe için bir hedef sayı vermiyoruz: dayandırabileceğimiz resmî ya da hakemli bir kaynak getirmedik ve sayılar sınıfa, metne ve ölçüm yöntemine göre değişir. Bunun yerine çocuğu kendisiyle karşılaştırın: aynı metni bugün, iki gün sonra ve bir hafta sonra okuyup sonuçları not edin.

Türkçe gibi düzenli yazılan dillerde okumakta zorlanan çocuk çoğu zaman kelimeleri doğru okur ama yavaş ve zahmetli okur. Bu yüzden tekrar okuma, bu çocuklar için en sık önerilen çalışmalardan biridir. Hız tek başına hedef olmamalı: çocuk hızlanırken anlamı kaybediyorsa yavaşlayın ve sorulara dönün. Okuma uzun süre çok yavaş kalıyorsa ücretsiz tarama testi okuma hızı ve hızlı isimlendirme gibi becerilere bakar; tanı değildir, tanıyı uzman koyar.

Etkinlikler: akıcı ve hızlı okuma metinleri

  • Üç okuma, bir grafik

    Aynı metni üç farklı günde kronometreyle okuyun ve dakikada okunan kelimeyi bir kâğıda sütun grafik olarak çizin. Çocuk sütunların uzadığını kendi gözüyle görür; başkasıyla değil, kendisiyle yarışır.

  • Yankı okuma

    Bir cümleyi siz akıcı ve vurgulu okuyun, çocuk hemen ardından aynı cümleyi sizin gibi okusun. Sonra cümle cümle metnin sonuna kadar devam edin. Doğru vurguyu duymak, akıcılığın «anlamlı okuma» kısmını çalıştırır.

  • Kendi basamağını kur

    Çocukla birlikte bir basamaklı okuma metni yazın: tek bir kelimeyle başlayın («Top.») ve her satıra bir kelime ekleyin. Kendi kurduğu cümleyi okumak hem eğlenceli hem de cümle yapısını fark ettirir.

Sık sorulan sorular

Hızlı okuma ile akıcı okuma aynı şey mi?

İlkokulda çoğunlukla aynı şeyi anlatır: kelimeleri doğru, rahat ve uygun hızda okumak. Yetişkinlere yönelik hızlı okuma kursları ise farklıdır; çocuk için hedef hız değil, anlayarak ve takılmadan okumaktır.

Dakikada kaç kelime okumalı?

Türkçe için dayandırabileceğimiz bir norm bu sayfada yok ve sayılar sınıfa, metne ve ölçüm yöntemine göre değişir. Okulunuz bir ölçüm yapıyorsa öğretmeninizden o okulun kullandığı ölçütü sorabilirsiniz. Evde en yararlısı, çocuğu aynı metni birkaç gün arayla okurken kendi önceki sonucuyla karşılaştırmaktır.

Basamaklı okuma nedir?

Cümlenin her satırda bir kelime uzadığı okuma çalışmasıdır: «Kedi. Sarı kedi. Sarı kedi uyuyor.» Çocuk tanıdık kısmı hızla okur, yeni eklenen kelimeye odaklanır. Kısa ve başarılı okumalar sağladığı için okumaya yeni başlayanlar için yaygın bir çalışmadır.

Tekrar okuma işe yarar mı?

Aynı metni birkaç kez okumanın akıcılığı artırdığı araştırmalarda gösterilmiştir, okuma güçlüğü olan öğrenciler dahil. Kazanım en çok o metinde görülür; yeni metinlere aktarılması daha sınırlıdır. Bu yüzden düzenli olarak farklı metinlerle çalışmak iyidir.

Çocuğum hızlı okuyunca hata yapıyor, ne yapmalıyım?

Hızı zorlamayın. Doğruluk önce gelir: hata yapıyorsa aynı metni yavaşça bir kez daha okusun, zor kelimeleri hecelesin. Hız, metin tanıdık oldukça kendiliğinden artar.

Çalışmaya devam edin

Kaynaklar

  1. Therrien WJ (2004). Fluency and comprehension gains as a result of repeated reading: a meta-analysis. Remedial Spec Educ, 25(4), 252-261.
  2. Lee J, Yoon SY (2017). The effects of repeated reading on reading fluency for students with reading disabilities: a meta-analysis. J Learn Disabil, 50(2), 213-224.
  3. Kuhn MR, Stahl SA (2003). Fluency: a review of developmental and remedial practices. J Educ Psychol, 95(1), 3-21.
  4. Landerl K, Wimmer H (2008). Development of word reading fluency and spelling in a consistent orthography: an 8-year follow-up. J Educ Psychol, 100(1), 150-161.