İçeriğe geç

Kelime listesiTürkçe Güncelleme:

1. sınıf okuma metinleri

1. sınıf okuma metinleri: 7 kısa okuma metni ve 21 anlama sorusu. Sayfada her cümlede ses, okuma kronometresi ve yazdırılabilir bir çalışma kâğıdı var.

metin
7
soru
21
yazdırılabilir
🖨

Bir kedi, bir limon, mor bir balon, çatıdaki kuş yuvası: dört beş kısa cümlelik yedi metin. İlk üç metin yalnızca ilk üç ses grubunun harfleriyle yazıldı; çocuk okumaya yeni geçtiğinde de çözebilir.

Okuma ve anlama metinleri

Metni sesli okuyun ya da cümle cümle dinleyin, sonra soruları yanıtlayın. Kronometreyle çocuğunuzun dakikada kaç kelime okuduğunu ölçüp haftadan haftaya karşılaştırabilirsiniz.

Kedi

Tekir kedi minderde. Kedi süt ister. Annem kediye süt koydu. Kedi sütü yudumladı. Sonra minderde uyudu.

16 kelime

Sorular

  1. Kedi ne ister?

  2. Kediye kim süt koydu?

  3. Kedi nerede uyudu?

Limon

Masada sarı limon duruyor. Annem limonu ikiye kesti. Limonun suyu kaseye aktı. Dedem limonlu suyu tattı.

16 kelime

Sorular

  1. Limon ne renk?

  2. Limonu kim kesti?

  3. Limonlu suyu kim tattı?

Mor Mendil

Selin mor mendil aldı. Mendil mor. Selin mendili salladı. Mendil elinden kaydı. Teyzesi mendili yerden aldı. Selin teyzesine sarıldı.

19 kelime

Sorular

  1. Mendil ne renk?

  2. Mendili kim yerden aldı?

  3. Selin en son kime sarıldı?

Kuş Yuvası

Çatıda küçük bir kuş yuvası var. Yuvada üç yavru kuş cik cik ötüyor. Anne kuş onlara solucan getiriyor. Yavrular ağızlarını kocaman açıyor.

22 kelime

Sorular

  1. Kuş yuvası nerede?

  2. Yuvada kaç yavru var?

  3. Anne kuş ne getiriyor?

Pazar Günü

Pazar günü babamla pazara gittik. Elma, armut ve portakal aldık. Çantamız çok ağırlaştı. Eve dönünce meyveleri yıkadık. Annem güzel bir meyve tabağı hazırladı.

23 kelime

Sorular

  1. Pazara kiminle gidildi?

  2. Hangi meyve alınmadı?

  3. Eve dönünce meyvelere ne yaptılar?

Kar Yağdı

Sabah pencereden baktım. Her yer bembeyaz olmuştu. Kardeşimle bahçede kardan adam yaptık. Burnuna havuç taktık. Ellerimiz üşüyünce eve girdik.

19 kelime

Sorular

  1. Her yer ne renk olmuştu?

  2. Kardan adamın burnu neydi?

  3. Çocuklar neden eve girdi?

Balığım Pamuk

Bizim evde bir balık var. Onun adı Pamuk. Pamuk akvaryumda yüzüyor. Ona her sabah biraz yem veriyorum. Pamuk yemi görünce hemen yukarı geliyor.

23 kelime

Sorular

  1. Balığın adı ne?

  2. Balık nerede yüzüyor?

  3. Balığa ne zaman yem veriliyor?

Kısa cevap

1. sınıf için hangi okuma metinleri uygundur?

Birinci sınıfta çocuk harflerin seslerini birleştirip hece, kelime ve cümle okumayı öğrenir; 2024 programında harfler beş grupla verilir (a n e t i l, o k u r ı m, ü s ö y d z, ç b g c ş, p h v ğ f j). Uygun bir okuma metni bu yüzden kısa cümlelerden oluşur, çocuğun o güne kadar öğrendiği harflerle okunabilen kelimeler kullanır ve yakın bir konuyu anlatır: aile, hayvanlar, okul. Dört beş cümlelik bir metin, sesli okuma ve kim, ne, nerede gibi basit sorular için yeterlidir.

  • Türkçe neredeyse yazıldığı gibi okunur; bu yüzden çocuklar kelime çözmeyi birinci sınıfta hızla öğrenir.
  • 2024 İlkokul Türkçe programı ses esaslı ilk okuma yazma öğretimini kullanır; harfler beş grup hâlinde öğretilir.
  • Çocuğun öğrendiği harflerle çözülebilen metinler, okumaya yeni başlayanlar için yaygın bir uygulamadır.
  • Birinci sınıf soruları çoğunlukla metinde açıkça yazanı sorar: kim, ne, nerede.

Bilmeniz gerekenler: 1. sınıf okuma metinleri

Birinci sınıfta okuma, harflerin sesleriyle başlar: 2024 İlkokul Türkçe programında harfler beş grup hâlinde verilir; ilk grupta ses, hece ve kelime, ikinci gruptan itibaren cümle ve metin okunur (harf grupları). Bu sayfanın ilk üç metni («Kedi», «Limon», «Mor Mendil») yalnızca ilk üç grubun harfleriyle (a n e t i l, o k u r ı m, ü s ö y d z) yazıldı; diğer dört metin bütün harfleri kullanır ve yıl sonuna doğru okunur.

Her metin dört beş kısa cümleden oluşur ve sorular metinde açıkça yazanı sorar: kim, ne, nerede. Metin cümle cümle dinlenebilir; çocuk önce dinleyip sonra aynı cümleyi kendisi okuyabilir. Kelimelerde takılıyorsa okumadan önce zor kelimeleri birlikte hecelerine ayırın: «min-der-de», «a-kvar-yum-da» gibi parçalar tek seferde okunan uzun kelimeden kolaydır. Kronometre için çocuk metni sesli okur, siz başlatıp bitince durdurursunuz; sayfa metindeki bütün kelimeleri süreye böler ve dakikada okunan kelimeyi gösterir. Dakikada doğru okunan kelimeyi bulmak isterseniz okurken yanlış okunan kelimeleri sayın ve toplamdan çıkarın. Türkçe için bu sayfada bir hedef sayı vermiyoruz: güvenilir bir kaynağa dayandıramadığımız bir eşik yerine çocuğu kendi önceki okumasıyla, aynı metni birkaç gün arayla okuyarak karşılaştırın.

Birinci sınıfın sonunda hâlâ harfleri karıştıran ya da hece hece bile çok zorlanan bir çocuk için sesler ve hecelerle düzenli çalışmak önemlidir. Bu çalışmalar yardımcı olmazsa ücretsiz tarama testi hangi beceriye öncelik verileceğini görmeye yardım eder; tanı yerine geçmez.

Etkinlikler: 1. sınıf okuma metinleri

  • Önce dinle, sonra oku

    Çocuk metni bir kez dinlesin ve okunan cümleyi parmağıyla izlesin. Sonra aynı metni kendisi sesli okusun. Dinlemek metni tanıdık yapar; okurken anlamaya ayıracak gücü kalır.

  • Kelime avı

    Okuduktan sonra metinde bir ses arayın: «Kedi metninde d sesi olan kelimeleri bul.» Bulduğu kelimeleri hecelerine ayırarak tekrar okusun. Bu, ses grubunda yeni öğrenilen harfi metnin içinde tanımayı pekiştirir.

  • Resmini çiz

    Yazdırılan sayfada metnin altına çocuk okuduğunun resmini çizsin: mor balon, çatıdaki yuva, kardan adam. Resimde metinde geçen bir ayrıntıyı (havuç burun, sarı limon) göstermesini isteyin.

Sık sorulan sorular

1. sınıf öğrencisi okuma metnine ne zaman başlar?

Çocuk ilk ses grubunun harflerini öğrenip bunlarla hece ve kelime okuyabildiğinde, o harflerle yazılmış çok kısa cümlelere geçilir. Metinler, yeni ses grupları öğrenildikçe uzar ve çeşitlenir. Bu sayfanın ilk üç metni ilk üç ses grubunu bilen çocuk için uygundur.

1. sınıf okuma metinleri kaç cümle olmalı?

Okumaya yeni geçen bir çocuk için dört beş kısa cümle yeterlidir. Önemli olan uzunluk değil, çocuğun metni yorulmadan baştan sona okuyup anlayabilmesidir. Rahat okudukça metinler uzatılabilir.

Çocuğum heceleyerek okuyor, bu normal mi?

Birinci sınıfın büyük bölümünde heceleyerek okumak olağandır; Türkçede okuma hece temelli öğretilir. Aynı metni birkaç kez okudukça heceler birleşir ve kelimeler tek seferde okunmaya başlar. Yıl sonunda hâlâ her kelimeyi uzun uzun heceliyorsa öğretmeniyle konuşun.

Okurken yanlış yaptığında düzeltmeli miyim?

Kendi fark edip düzeltmesi için önce birkaç saniye bekleyin. Fark etmezse cümle bitince kelimeyi gösterip birlikte heceleyin. Her hatada araya girmek okumanın akışını bozar ve çocuğu yorar.

Metinler yazdırılabilir mi?

Evet. «Yazdır» düğmesi metinleri ve işaretleme kutulu soruları bir sayfada verir; resim çizmek için yer de kalır.

Çalışmaya devam edin

Kaynaklar

  1. Cheatham JP, Allor JH (2012). The influence of decodability in early reading text on reading achievement: a review of the evidence. Read Writ, 25(9), 2223-2246.
  2. Seymour PHK, Aro M, Erskine JM (2003). Foundation literacy acquisition in European orthographies. Br J Psychol, 94(2), 143-74.
  3. Therrien WJ (2004). Fluency and comprehension gains as a result of repeated reading: a meta-analysis. Remedial Spec Educ, 25(4), 252-261.