İçeriğe geç

Kelime listesiTürkçe Güncelleme:

Ç sesi etkinlikleri

Ç sesi: dikte için 7 cümle, 35 kelime (3 grupta), hecelerine ayrılmış hâlde (1 ile 4 heceli arası) ve dokununca seslenen 16 hecelik bir hece tablosu. Sayfada her kelimede ses, kelime kelime düzeltme, 3 oyun ve yazdırılabilir bir çalışma kâğıdı var.

dikte cümlesi
7
kelime
35
grup
3
hece / kelime
1–4
oyun
3

Disleksili çocuklar için ücretsiz okuma oyunu

Sesli dikte

Dinle, yaz ve kontrol et: doğru yazdığın kelimeler yeşil, hatalı olanlar kırmızı olur. İstediğin kadar yeniden dinleyebilirsin.

  • Ücretsiz
  • Tarayıcıda
  • İndirme yok
  • Kayıt yok
  • 7 tur
  • sesli
Dikte metni (yetişkin için)
  1. Çay sıcak.
  2. Çiçek açtı.
  3. Uçak uçtu.
  4. Üç keçi var.
  5. Ağaç yeşil.
  6. Çanta ağır.
  7. Saçım uzun.

Çay, uçak, ağaç: ç sesini kelimenin başında, ortasında ve sonunda dinleyin, ça çe çı çi hecelerini okuyun. Ç ile c'yi yalnız küçük bir çengel ayırıyor; o çengeli görmeyi burada çalışın.

Ç hece tablosu: ça çe çı çi ço çö çu çü

Dinlemek için heceye dokunun.

ç
-ç

Liste: ç sesi (35 kelime)

Dinlemek için kelimeye dokunun.

ç sesi başta

ç sesi ortada

ç sesi sonda

Hecelerine ayrılmış kelimeler: ç sesi

Disleksili çocuklar için ücretsiz okuma oyunu

Oyun: dinle ve bul

Listeden bir kelime dinle ve onu birbirine benzeyen dört kelimenin arasında bul. Sekiz tur, yaklaşık iki dakika.

  • Ücretsiz
  • Tarayıcıda
  • İndirme yok
  • Kayıt yok
  • 8 tur
  • yaklaşık 2 dk
  • sesli

Disleksili çocuklar için ücretsiz okuma oyunu

Oyun: hecelerden kelimeyi kur

Kelimeyi dinle ve hece kartlarını doğru sıraya diz. Altı tur.

  • Ücretsiz
  • Tarayıcıda
  • İndirme yok
  • Kayıt yok
  • 6 tur
  • sesli

Kısa cevap

Ç sesi nasıl öğretilir?

Ç sesi önce kulakla öğretilir: çocuk çay, çiçek gibi kelimelerde ilk sesi, uçak, keçi gibi kelimelerde ortadaki sesi, ağaç, saç gibi kelimelerde son sesi bulur. Sonra gözle: ç, c'nin altına çengel eklenerek yazılır. Çam–cam gibi çiftler çengelin hem sesi hem anlamı değiştirdiğini gösterir.

  • Ç, 2024 Türkçe öğretim programında 4. harf grubundadır (ç, b, g, c, ş); eski programda da 4. gruptaydı.
  • Ç ile c aynı ağız konumunda söylenir; c titreşimli, ç titreşimsizdir.
  • Ç ile biten çok heceli kelimelere ünlüyle başlayan ek gelince ç, c olur: ağaç → ağacı.
  • Ç ve ş, Türk alfabesindeki iki çengelli harftir.

Bilmeniz gerekenler: ç sesi

Ç ile c'yi ayıran tek şey alttaki küçük çengel. Okumayı yeni öğrenen çocuğun gözü çengeli kolayca atlar ve çam'ı "cam" okur; yazarken de çengeli unutur. Okurken çengeli parmakla göstermek, yazarken çengeli farklı renkle eklemek işe yarar. C tarafı c sesi sayfasında; aynı çengel ş ile s'yi de ayırır (ş sesi).

Ç ile biten çok heceli kelimelere ünlüyle başlayan bir ek gelince ç, c'ye döner: ağaç → ağacı, havuç → havucu, ilaç → ilacı. Tek heceli kelimelerin çoğunda değişmez: saç → saçı, üç → üçü. Bu, "ağacı mı ağaçı mı?" sorusunun cevabıdır.

Ç ile başlayan daha çok kelime için ç ile başlayan kelimeler sayfasına bakın. Ç, 2024 Türkçe öğretim programında 4. grup harfler arasında, grubun ilk harfidir (ç, b, g, c, ş); eski programda da dördüncü gruptaydı.

Okuma cümleleri: ç sesi

  1. Çocuklar bahçede çiçek topladı.
  2. Keçi ağacın altında uyuyor.
  3. Çantamda bir çikolata var.
  4. Uçak bulutların üstünde uçuyor.
  5. Annem çorbaya pirinç koydu.
  6. Küçük kardeşim uçurtma uçurdu.

Etkinlikler: ç sesi

  • Çengel avı

    Kâğıda c ve ç harflerini karışık yazın. Çocuk çengelli olanları daire içine alsın ve her birini sesiyle okusun. Sonra cam, çam, cep, çay kelimelerini okuyup çengeli kontrol etsin.

  • Çuf çuf treni

    Çocuk ç sesini tren gibi tekrarlasın: çuf çuf. Listeden kelime dinletin; ç'yi duyduğu anda trenin düdüğünü çalsın ve sesin başta, ortada ya da sonda olduğunu söylesin.

  • Ağaç ağacı

    Ağaç, havuç, ilaç kelimelerini söyleyin. Çocuk sonlarına "-ı" ya da "-u" ekleyip söylesin ve yazsın: ağacı, havucu, ilacı. Saç ve üç'te neden değişmediğini birlikte fark edin.

Sık sorulan sorular

Ç sesi hangi harf grubunda?

2024 Türkçe öğretim programında 4. harf grubunda: ç, b, g, c, ş. Eski (2018) programda da 4. gruptaydı.

Ç ile başlayan kelimeler nelerdir?

Çay, çanta, çiçek, çilek, çorap, çocuk, çatal, çatı, çam, çizme, çikolata, çorba, çadır, çember. Hepsi yukarıdaki listede sesli.

Çocuğum ç'nin çengelini unutuyor, ne yapmalı?

Çengeli ayrı bir adım hâline getirin: önce harfi yazsın, sonra "çengel var mı?" diye sorup ekletin. Çengeli farklı renkle yazmak ve çam–cam gibi çiftleri yan yana okumak, çengelin anlamı değiştirdiğini gösterir.

Ağacı mı ağaçı mı yazılır?

Doğrusu ağacı. Ç ile biten çok heceli kelimelere ünlüyle başlayan bir ek gelince ç, c olur: ağaç → ağacı, havuç → havucu. Saç, üç gibi tek heceli kelimelerin çoğunda değişmez.

Çalışmaya devam edin

Kaynaklar

  1. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (2024). İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (1, 2, 3 ve 4. Sınıflar). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli.
  2. Ehri LC, Nunes SR, Willows DM, Schuster BV, Yaghoub-Zadeh Z, Shanahan T (2001). Phonemic awareness instruction helps children learn to read: evidence from the National Reading Panel's meta-analysis. Read Res Q, 36(3), 250-287.