İçeriğe geç

Kelime listesiTürkçe Güncelleme:

Yumuşak g (ğ): nasıl okunur, hangi kelimelerde geçer?

Yumuşak g: dikte için 8 cümle, 34 kelime (4 grupta), hecelerine ayrılmış hâlde (1 ile 3 heceli arası) ve dokununca seslenen 8 hecelik bir hece tablosu. Sayfada her kelimede ses, kelime kelime düzeltme, 3 oyun ve yazdırılabilir bir çalışma kâğıdı var.

dikte cümlesi
8
kelime
34
grup
4
hece / kelime
1–3
oyun
3

Disleksili çocuklar için ücretsiz okuma oyunu

Sesli dikte

Dinle, yaz ve kontrol et: doğru yazdığın kelimeler yeşil, hatalı olanlar kırmızı olur. İstediğin kadar yeniden dinleyebilirsin.

  • Ücretsiz
  • Tarayıcıda
  • İndirme yok
  • Kayıt yok
  • 8 tur
  • sesli
Dikte metni (yetişkin için)
  1. Dağda kar var.
  2. Yağmur yağdı.
  3. Ağaç yeşil.
  4. Öğretmen geldi.
  5. Soğan acı.
  6. Kuğu beyaz.
  7. Çocuğu okula götürdü.
  8. Düğme koptu.

Dağ, ağaç, yağmur, öğretmen: yumuşak g'nin kendi sesi yok. Önündeki ünlüyü uzatır, ince ünlüler arasında y'ye yaklaşır ve hiçbir kelimenin başında gelmez. Ğ'li kelimeleri dinleyin, okuyun, dikteyle yazın.

Ünlü + ğ: ağ eğ ığ iğ oğ öğ uğ üğ

Dinlemek için heceye dokunun.

-ğ

Liste: yumuşak g (34 kelime)

Dinlemek için kelimeye dokunun.

Kalın ünlüden sonra ğ (ünlü uzar)

İnce ünlüden sonra ğ

İki ünlü arasında ğ

ğ sonda

Hecelerine ayrılmış kelimeler: yumuşak g

Disleksili çocuklar için ücretsiz okuma oyunu

Oyun: dinle ve bul

Listeden bir kelime dinle ve onu birbirine benzeyen dört kelimenin arasında bul. Sekiz tur, yaklaşık iki dakika.

  • Ücretsiz
  • Tarayıcıda
  • İndirme yok
  • Kayıt yok
  • 8 tur
  • yaklaşık 2 dk
  • sesli

Disleksili çocuklar için ücretsiz okuma oyunu

Oyun: hecelerden kelimeyi kur

Kelimeyi dinle ve hece kartlarını doğru sıraya diz. Altı tur.

  • Ücretsiz
  • Tarayıcıda
  • İndirme yok
  • Kayıt yok
  • 6 tur
  • sesli

Kısa cevap

Yumuşak g nedir ve nasıl okunur?

Yumuşak g (ğ), Türk alfabesinin 29 harfinden biridir ve kendine ait net bir sesi yoktur. Kalın ünlülerden (a, ı, o, u) sonra önündeki ünlüyü uzatır: dağ "daa", yağmur "yaamur" gibi okunur. İnce ünlüler (e, i, ö, ü) arasında hafif bir y'ye yaklaşır: değirmen, öğe. Türkçede ğ ile başlayan hiçbir kelime yoktur; ğ yalnız kelime ortasında ve sonunda bulunur.

  • Türkçede ğ ile başlayan kelime yoktur; ğ yalnız ünlüden sonra gelir.
  • Ğ, 2024 Türkçe öğretim programında 5. harf grubundadır (p, h, v, ğ, f, j); eski programda da beşinci gruptaydı.
  • Ğ çoğu zaman önündeki ünlüyü uzatır: dağ, yağ, soğan, öğretmen.
  • Sık yazım hataları ğ'yi atlamaktır: öğretmen yerine "öretmen", yağmur yerine "yamur".
  • Büyük harfi Ğ'dir, ama kelime başında gelmediği için yalnız hepsi büyük yazılan metinlerde görülür (DAĞ).

Bilmeniz gerekenler: yumuşak g

Yumuşak g, Türk alfabesinde kendine ait net bir sesi olmayan tek harftir. Kalın ünlülerden (a, ı, o, u) sonra geldiğinde önündeki ünlüyü uzatır: dağ "daa", yağmur "yaamur", soğuk "soouk" gibi okunur. İnce ünlüler (e, i, ö, ü) arasında ise hafif bir y'ye yaklaşır: değirmen, düğün. Çocuğa ğ'yi "önündeki sesi uzatan harf" diye tanıtmak, okurken ğ'de takılmasını önler.

Türkçede ğ ile başlayan kelime yoktur. Bunun nedeni ğ'nin tarihte kelime içinde, iki ünlü arasında ya da ünlüden sonra yumuşayan bir g'den doğmasıdır; kelime başında böyle bir yumuşama olmaz. Bu yüzden ğ her zaman bir ünlünün arkasından gelir. Ğ ayrıca ünsüz yumuşamasında da ortaya çıkar: k ile biten çok heceli kelimelere ünlüyle başlayan ek gelince k, ğ olur: çocuk → çocuğu, ayak → ayağı, kaşık → kaşığı.

En sık yazım hatası ğ'yi hiç yazmamaktır, çünkü çocuk duymadığı sesi yazmaz: öğretmen yerine "öretmen", yağmur yerine "yamur", soğan yerine "soan", değil yerine "deyil". Tersi de olur: duyduğu uzun ünlüyü iki harfle yazar ("daa"). İki hatanın çaresi aynı: kelimeyi görerek okumak ve yazdıktan sonra ğ'yi kontrol etmek. Ğ, 2024 Türkçe öğretim programında 5. grup harfler arasındadır (p, h, v, ğ, f, j), eski programda da beşinci gruptaydı; g ile farkı için g sesi sayfasına bakın.

Okuma cümleleri: yumuşak g

  1. Yağmur yağınca dağ yeşillendi.
  2. Öğretmenimiz bize ağaç resmi çizdirdi.
  3. Soğuk günlerde yoğurt çorbası içeriz.
  4. Kuğu gölün ortasında yüzüyor.
  5. Düğünde herkes eğlendi.
  6. Değirmen buğdayı una çeviriyor.

Etkinlikler: yumuşak g

  • Uzayan ünlü

    Dağ, yağ, soğan kelimelerini dinletin. Çocuk ğ'den önceki ünlüyü uzatarak söylesin: daa, yaa, sooan. Sonra kelimenin yazılışını görsün ve uzayan sesin yerine ğ yazıldığını parmağıyla göstersin.

  • Kayıp ğ

    Kâğıda "öretmen, yamur, soan, düme" yazın. Çocuk her kelimeyi okusun, eksik harfi bulsun ve ğ'yi ekleyip doğru yazsın. Ardından doğru kelimeyi listede dinleyerek kontrol etsin.

  • Çocuk çocuğu

    Çocuk, ayak, kaşık, köpek kelimelerini söyleyin. Çocuk her birine "-u", "-ı" ya da "-i" eki getirip söylesin ve yazsın: çocuğu, ayağı, kaşığı, köpeği. Sondaki k'nin ğ'ye döndüğünü kendisi görsün.

Sık sorulan sorular

Yumuşak g ile başlayan kelime var mı?

Hayır. Türkçede ğ ile başlayan hiçbir kelime yoktur. Ğ, tarihte kelime içinde ünlüden sonra yumuşayan bir g'den doğduğu için her zaman bir ünlünün arkasından gelir. Kelime ortasında (ağaç, öğretmen) ya da sonunda (dağ, yağ) bulunur.

Yumuşak g nasıl okunur?

Kalın ünlülerden (a, ı, o, u) sonra önündeki ünlüyü uzatır: dağ "daa", yağmur "yaamur". İnce ünlüler (e, i, ö, ü) arasında hafif bir y'ye yaklaşır: değirmen. Ğ ayrı bir ses gibi "g" diye okunmaz.

Yumuşak g ile ilgili kelimeler nelerdir?

Dağ, yağ, ağaç, yağmur, soğan, soğuk, yoğurt, öğretmen, öğrenci, iğne, düğme, düğün, kuğu, değirmen, buğday, tuğla, kâğıt. Hepsi yukarıdaki listede sesli.

Çocuğum öğretmeni "öretmen" yazıyor, ne yapmalı?

Çocuk duyduğunu yazar, ğ ise neredeyse duyulmaz. Kelimeyi heceleyerek gösterin (öğ-ret-men), ğ'nin yerini parmağıyla göstermesini isteyin ve yazdıktan sonra ğ'yi kontrol ettirin. Sık kullanılan ğ'li kelimeleri tekrar tekrar görmek yazılışı kalıcı yapar.

Yumuşak g hangi harf grubunda öğretilir?

2024 Türkçe öğretim programında 5. harf grubunda: p, h, v, ğ, f, j; eski programda da beşinci gruptaydı. Ğ, alfabenin son öğretilen harflerindendir; çocuk bu noktada bütün ünlüleri bildiği için ğ'nin ünlüyü uzattığını kolayca duyar.

Çalışmaya devam edin

Kaynaklar

  1. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (2024). İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (1, 2, 3 ve 4. Sınıflar). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli.
  2. Ehri LC, Nunes SR, Willows DM, Schuster BV, Yaghoub-Zadeh Z, Shanahan T (2001). Phonemic awareness instruction helps children learn to read: evidence from the National Reading Panel's meta-analysis. Read Res Q, 36(3), 250-287.